Oorlog

Door John Sherman
Dit artikel werd voor het eerst gepubliceerd in The Messenger.

De vrede waarover we het steeds hebben, heeft niets te maken met oorlog en vrede. Oorlog en de weerstand daartegen zijn dagelijks aan de orde. Wreedheden zijn niet nieuw. Moord, bloedvergieten en het afslachten van onschuldigen is niets nieuws. Het is steeds weer het oude verhaal. We worden ook gekweld door ongelofelijk zwaar schuldgevoel. Onontkoombaar schuldgevoel als gevolg van de eindeloze neiging van de mens om met alles en iedereen te willen afrekenen en alles voor zichzelf op te eisen; schuldgevoel door de menselijke drang anderen te doden of gevangen te nemen. We worden daarbij gedreven door een onwrikbare overtuiging over wat volgens ons juist is en trekken fanatiek ten strijde tegen alles wat in onze ogen slecht en verderfelijk is. Dat is ook wat er op en na 11 september gebeurde. Iemand dacht zeker te weten wat juist was en handelde ernaar. Daarop kwamen er bepaalde groepen met andere "iemanden", die op hun beurt beter meenden te weten wat juist was en ze maakten zich gereed te reageren. Tot slot verscheen weer een derde groep "iemanden", die in de stellige overtuiging verkeerden, dat het gebruik van geweld te allen tijde moet worden voorkomen. Zoiets mondt sowieso uit in een tweestrijd die kan worden verwoord door: "moeten we op ze afgaan en ze allemaal doden? Nee, we doen dat niet; wij willen vrede. Ja, maar wij niet en wij gaan ze allemaal om zeep helpen".

De uitnodiging van mijn lerares Gangaji, maar ook van Papaji en Ramana, en nu we het er toch over hebben, ook de uitnodiging van Jezus Christus, is om geen weerstand te bieden, zwijgzaam te blijven, alles te laten voor wat het is. Oorlog, geweld, terrorisme, moord, het slachten van onschuldigen komt hier nu eenmaal voor en nergens anders. Dergelijke begrippen ontkiemen reeds in een eerste gedachte zoals "dit is verkeerd en dus moet het een halt worden toegeroepen." Het startschot voor tweestrijd en oorlog ligt besloten in die eerste poging om weerstand te willen bieden aan iets dat je niet leuk vindt. Oorlog begint door de individuele relatie met de aanhoudende maalstroom van positieve en negatieve emoties, van positieve en negatieve ideeën, van positieve en negatieve activiteit, die woedt in je eigen hoofd. Er komt altijd oorlog voort uit onze ingewortelde, aan koppigheid grenzende, vasthoudendheid om itelkens weer gelijk te willen hebben over de  vraag of de dingen die hier plaatsvinden juist en waar en goed zijn. Dat is de werkelijke oorlog. Dat is het soort oorlogen waardoor de vliegtuigen in die gebouwen werden gevlogen. Door dergelijke oorlogen wordt de moorddadige lust om nog meer onschuldigen af te slachten, aangewakkerd. Dat is de werkelijke oorlog die woedt achter het ontstaan van de strijd tussen oorlog en vrede. Die oorlog eindigt op hetzelfde moment dat het tot jou doordringt dat jij dat allemaal zelf bent.

Jezus zei "Verzet je niet tegen het kwaad." Ik vraag me vaak af waarom juist dit, van alle dingen die Hij gezegd heeft, nooit ter sprake komt. Het is waarschijnlijk te extreem, te radicaal ook, misschien. Vrede is absoluut. Vrede is onvoorwaardelijk.

Overigens wil ik hiermee niet beweren dat je je gedrag zou moeten aanpassen aan een of andere norm voor objectiviteit of onverschilligheid. De uitnodiging van Gangaji heeft daar niets mee te maken. Het heeft helemaal niets te maken met jouw gedrag. Het heeft zelfs helemaal niets met wat dan ook ter wereld te maken – niet met veranderen, niet met bij het oude blijven en niet met iets vervangen door iets anders. Het heeft uitsluitend te maken met de alomtegenwoordige mogelijkheid om op ieder moment, op dit moment, te stoppen en de waarheid te ontdekken over wat je bent. Te ontdekken wat het is dat onaangedaan en onaantastbaar is, wat het veld, de bodem en het licht is waarin terrorisme, maar ook pacifisme, kan opkomen en weer ondergaan. Wanneer je dat, al is het maar voor een enkele seconde, duidelijk ziet, dan laat je je daarna nooit meer zo vreselijk voor de gek houden. Dat geeft een diep gevoel van vrede en vreedzaamheid dat je inzichten verschaft. Dat is de vrede waarin het conflict en de glorie, de verschrikking en de schoonheid, het bloedvergieten en de wonderen in en van deze wereld altijd gelijkelijk op een warm onthaal kunnen rekenen.

© 2008 John Sherman. Alle rechten voorbehouden

Vertaling uit het Amerikaans door Jan P. Smith, Zoetermeer, Nederland

Terug