Eenvoudig en Volmaakt Zelfonderzoek van Ramana Maharshi

Dit artikel werd voor het eerst gepubliceerd in Truth Is All That Matters op 18 august 2006.

We beginnen met niets, helemaal niets. We weten slechts dat we hier als mensen zijn en dat het lijkt alsof er iets grondig mis is met het menselijk leven, het heeft er alle schijn van dat het allemaal beter, makkelijker en lieflijker kan, dan het nu het geval is.

Ik wil je overhalen jezelf te onderwerpen aan een  zelfonderzoek volgens de methode van Ramana Maharshi, omdat ik er zeker van ben dat daardoor je innerlijke leven zal worden opgepept en ten langen leste het einde zal inluiden van de misvatting over het persoonlijk lijden dat er op een of andere manier de oorzaak van is dat we ons leven ervaren als een oneindige aaneenschakeling van gebroken beloften en teleurstellingen. We worden beheerst door gevoelens van angst en lust en afkeer, ons verstand lijkt soms een vreesaanjagende duistere wildernis vol verwarring, we zien soms zelfs onze vrienden, buren en familie als vijanden en de liefdevolle wereld als geheel, ervaren we vaak als een zeer vijandige omgeving.
Om te beginnen betekent  zelfonderzoek niet dat je alles wat je nu doet, achter je moet laten of er iets voor moet opgeven. Het betekent ook niet dat je kiest voor of tegen een of andere spirituele praktijk of religieuze richting, want het  zelfonderzoek dat Ramana Maharshi voorstelt is helemaal geen spirituele oefening in de zin die we er normaliter van verwachten. Deze vorm van  zelfonderzoek wordt er zelfs niet door beïnvloed, is er niet op gebaseerd en gaat voorbij aan alle rationele, spirituele of religieuze activiteiten; het doet zijn werk in alle stilte.

Wat is  zelfonderzoek eigenlijk? Wat wordt ermee bedoeld? Is het niet het zoeken naar mezelf, of mezelf proberen te begrijpen? Is het een vorm van transformatie van mijn persoonlijkheid, of belooft het dat ik mezelf erdoor zal overstijgen? Zorgt het voor het in balans komen van mijn persoonlijkheid? Is het weer de zoveelste vorm van spirituele ontwikkeling met als doel het vinden van eenheid? Is het stellen van de vraag 'wie ben ik?' misschien iets voor beginners?

Nou, eigenlijk is het niets van dit alles.  zelfonderzoek, of 'atma vichara' in het Sanskriet, bestaat al heel erg lang — zo'n 2.500 jaar. Vroeger bestond  zelfonderzoek uit een aaneenschakeling van ingewikkelde spirituele oefeningen, meditaties en soms ver doorgevoerde ascese met de bedoeling het oneindige en eindeloze Zelf te bevrijden uit de valstrikken van de misleiding waarin het — Ware Zelf — gevangen wordt gehouden door het geconditioneerde brein. Alledaagse gedachten, gevoelens en verlangens dienden met kracht te worden uitgebannen, wanneer zelfs maar de geringste hoop gloorde op het doorbreken van de dikke mist van conditioneringen, onbewuste impulsen (vasana) en karmische gevolgen die ons voor altijd zou uitsluiten van en de toegang ontzeggen tot de stralende werkelijkheid van ons Ware Zelf. Het standpunt dat er een Waarlijk Zelf is dat bevrijding vereist, een Waarlijk Zelf dat ik zou moeten worden, een Waarlijk Zelf voor de verwerkelijking waarvan ik het ego en het dagelijks leven zou moeten ontstijgen, wordt in tegenwoordige spirituele kringen nog steeds grotelijks gehuldigd en het is mijn stellige overtuiging dat het schade kan berokkenen aan iedereen die zich ermee inlaat.

Het  zelfonderzoek dat Ramana Maharshi verkondigt, heeft hier helemaal niets mee uitstaande. Ramana's  zelfonderzoek is veel minder, veel eenvoudiger dan al het vorige. Volgens Ramana is er geen 'Waarlijk Zelf' waarvan je afgescheiden bent; er is alleen JIJ, precies zoals JIJ Bent.

Volgens Ramana bestaat er een onmiskenbare en universele noodzaak voor zelfonderzoek die op natuurlijke wijze voortkomt uit het diepe besef dat de enige oorzaak van al het menselijk lijden berust op het verkeerde geloof over wat wij zijn. Of, om het op de persoon te betrekken, de oorzaak van al mijn lijden is het onjuiste geloof over wat ik ben.

Denk hier eens even rustig over na. Zelfs wanneer je het eerder hebt gehoord, zelfs als je er helemaal vertrouwd mee bent en het er volledig mee eens bent of het er helemaal mee oneens bent, houd dan eens even op en kijk er dan nog eens opnieuw naar, met open vizier. Het is absoluut onmogelijk te begrijpen wat Ramana te bieden heeft, zonder volledig in te voelen dat dit diepe en krachtige inzicht de basis is van waaruit het opstijgt en waarop het berust.

Als het waar is dat de oorzaak van al mijn lijden berust of het verkeerde geloof van wat ik ben, dan doet niets anders er meer toe, behalve het kennen van de waarheid over wat ik ben. Om de waarheid over mezelf te kennen, moet ik me ontdoen van het valse beeld dat ik erover heb — niets anders kan daarvoor zorgen. De waarheid zoeken over mijn aard is  zelfonderzoek.

Hoe moeilijk kan dat dan zijn? Ik ben toch hier, zoals altijd? Ik ben toch volledig beschikbaar voor mezelf? Er is werkelijk geen enkele spirituele scholing voor nodig om dat in te zien. Ik kan toch zeker naar mezelf kijken wanneer ik dat wil? Ik kan ervaren, al is het voor een moment, hoe het voelt om te zijn. En direct naar mezelf kijken en het gevoel van mezelf ervaren is het enige dat voor het  zelfonderzoek van Ramana nodig is. Meer niet.

Hier is de belofte: als je, wanneer je maar kunt en wanneer het maar bij je opkomt, voor slechts een moment even ophoudt met waar je mee bezig bent en je aandacht bewust richt op de naakte en spontane ervaring van zijn die in je is, dan zal het lijden onmiddellijk beginnen te verschrompelen en de dikke, hete rook van onechtheid, verwarring, twijfel en angst die in je verstand hangt, zal beginnen op te trekken. En, zoals Ramana het zegt, dan zal alles uiteindelijk in orde komen.

In werkelijkheid is dit  zelfonderzoek niet het pad of een methode op weg naar zelfverwerkelijking, het IS zelfverwerkelijking. Ieder moment dat je je aandacht laat rusten in de ervaring van het zijn, is een moment dat je verblijft in de volledige en bewuste ervaring van de werkelijkheid. Wanneer je ermee doorgaat en het een onderdeel van je dagelijkse leven maakt, zal alle onwaarheid uiteindelijk verdwijnen en dat wat altijd al hier was, vrede, welbehagen en liefde, zal zich in alle volheid aan je openbaren en voor altijd je deel zijn.

Hier volgt een aantal hoofdpunten uit de lering over  zelfonderzoek van Ramana Maharshi:

• Er is geen enkel ander probleem dan het verkeerde geloof over wat je bent.
  
  
• De enige echt oplossing voor dit probleem, is het bewust kennen van de waarheid over wat je bent en die waarheid kan niet anders betekenen dan het einde van alle ervaringen van pijn en verdriet in je leven en je projectie van die misère op anderen.
  
  
• Het is niet nodig om te begrijpen wat je over jezelf gelooft, het is zelfs niet mogelijk. Dat verkeerde geloof over jezelf is volstrekt onbewust en daardoor niet zichtbaar.
  
  
• Het valse geloof is niets anders dan een beperking van jezelf. Het heeft niets te maken met het geloof dat je meer of minder bewustzijn bent of dat je meer of minder ego hebt. In werkelijkheid zijn wij, ben jij, ben ik, al dat is. Ik ben de grond, de basis en ik ben de totaliteit van spontane verschijnselen die in mij opkomen en weer verdwijnen. Niet meer en niet minder. Er is niets buiten mijzelf, ik ben van niets gescheiden. Het verkeerde geloof berust volledig op het bedreigende karakter van de allereerste stap om een gerechtvaardigde positie met mijn naam erop te moeten bevechten binnen de onbegrensde realiteit.

• Er is absoluut niets dat je kunt doen, niets te oefenen, op te geven of te vervolmaken, dat je op enigerlei wijze kan helpen je te verlossen van het verkeerde geloof, behalve het feit dat je steeds opnieuw zelf onmiddellijk de waarheid op dit moment onder ogen ziet.
  
  
• Alles wat je weet en het enige dat je kunt weten, is dat je hier bent. De rest is onderdeel van een verhaal en veel giswerk.  zelfonderzoek, dat neerkomt op het ontdekken van de waarheid over wat je bent, is daarom niets anders dan het opzettelijk en bewust richten van je aandacht op het simpele en enige kennen van je hier-zijn om geen enkele andere reden dan dat je het direct herkent en inziet.
  
  
• Er is geen cursus of leraar die je iets kan geven om te laten zien wat je bent. Je moet dit helemaal alleen doen, voor jezelf. Een leraar zou je alleen kunnen aanmoedigen en praktische begeleiding uit eigen ervaring geven.

Het  zelfonderzoek van Ramana is ongelofelijk eenvoudig en juist daarom vereist het wat tijd en behoedzaamheid, alvorens tot de kern ervan te kunnen doordringen. Wij hebben echter alle tijd van de wereld alles zo behoedzaam mogelijk te overwegen. Ik hoor het graag van jullie.

Vertaling uit het Amerikaans door Jan P. Smith, Zoetermeer, Nederland.

© 2008 John Sherman. Enkele rechten voorbehouden.

Terug