Ontsnapping uit het Spirituele Getto

Een bijeenkomst met John Sherman in Boulder, Colorado op 28 juni 2007

Welkom, welkom.  Het is fijn om weer eens in Boulder te zijn. Zijn er onder jullie, die al eerder op een bijeenkomst van mij zijn geweest? Wow! Wat een mooie verrassing! Ik herken ook een aantal bekende gezichten, zelfs van een paar goede vrienden van heel vroeger. Laten we dus maar snel beginnen met de voorstelling.

Weet je, ik doe dit werk nu al een jaar of acht en ik merk dat ik steeds minder te melden heb. Ik heb werkelijk maar weinig meer te vertellen en het is daarom bizar om vast te stellen dat ik wel steeds meer schijn te moeten praten (Gelach). We komen net uit Chicago, waar ik heel weinig te zeggen had, maar ik ben wel anderhalf uur achtereen aan het woord geweest.

Ik ben hierheen gekomen om jullie, net als elders, van dienst te zijn. Ik ben geen Meester of  Goeroe, ik ben echt jullie dienaar en dat is de reden dat ik hier ben: om jullie te dienen. Ik wil jullie duidelijk en onomwonden verslag doen over wat ik in dit leven, tijdens de ontelbare bijeenkomsten met anderen  heb meegemaakt en gezien. Ik ben niet erg spiritueel aangelegd; ik heb eigenlijk niet zoveel op met spiritueel getinte discussies en gesprekken over metafysische aangelegenheden. Ik ben er eigenlijk helemaal niet meer zo in geïnteresseerd.

Als ik mijn bezigheden overzie en mijn rol daarin, dan is wat ik allemaal al heb gezien eigenlijk heel eenvoudig samen te vatten: wij halen behoorlijk wat rare fratsen uit om er zeker van te zijn dat we het in deze wereld naar ons zin zullen hebben. Kijk alleen al naar alle dwaasheden die we in ons hoofd halen met betrekking tot wat we allemaal wel zouden willen hebben of niet, of hoe we ons best doen voor alle dingen die we kunnen krijgen of juist niet en gedachten die we hebben over hoe we willen zijn, of toch weer anders zouden willen worden. Kijk eens naar de diversiteit aan alle, overigens onschuldige, methoden waarmee wij ons plegen in te laten, teneinde ons verstand een beetje tot rust te brengen of op te helderen, zelfs tot stilstand te laten komen, ons lichaam gezonder te maken of onze relatie met anderen kunnen verbeteren. Wat te denken van alle manieren die we bedenken om rijk te worden, meer roem te vergaren, meer liefde te ontvangen, af te raken van allerlei dingen die ons in onszelf tegenstaan of juist vasthouden aan de dingen die we wel in onszelf waarderen. Om nog maar te zwijgen van allerlei spirituele ervaringen, waar we op uit zijn met als doel onze geest te kalmeren, ons lichaam te verzachten en zelfs verlichting na te streven. Het is allemaal onder dezelfde noemer te plaatsen: we willen onszelf daarmee aannemelijker maken voor onszelf, we proberen daarmee onze leefomstandigheden en leefsituatie meer aanvaardbaar voor onszelf te maken. Het is allemaal een pot nat. Overigens is het allemaal in orde, er is helemaal niets verkeerd aan geen van die manieren. Er niets mis met spirituele meditatie-oefeningen, er mankeert helemaal niets aan yoga; rijk zijn is ook niet fout en zelfs wanneer je erop uit bent om berooid te raken, is dat in orde; er is nergens iets mis mee, alles is goed. 

We hebben een vaag vermoeden dat er mogelijk sprake is van een probleem dat de mensheid beïnvloedt. Een onbestemd gevoel dat te maken heeft met een soort tekortkoming, een onbewust idee dat er sprake is van een verkeerd geloof, waaronder  mensen te lijden hebben. We hebben een vaag vermoeden dat er sprake moet zijn dat er iets niet klopt, dat allerlei zaken tekortschieten. Dat onbestemde voorgevoel over een verkeerd geloof is voortdurend op de achtergrond aanwezig, ongeacht wat ons bezighoudt. Soms is het zeer prominent aanwezig en zijn we vol van hunkering, vervuld van verlangen, hartstocht en diepe teleurstelling, als gevolg van het verdriet dat we hebben om als mens te zijn geboren en niet maar niet kunnen losbreken uit de ketenen van de menselijke beperkingen. Soms ook is het gevoel stil en heeft het meer weg van een zeurderig gezoem op de achtergrond. Het is er echter altijd. Niets dat we ook maar ondernemen om ons leven op orde te brengen, heeft enige invloed op het onderliggende probleem, zo weten we inmiddels absoluut zeker, omdat we dat al duizenden jaren proberen. Het probleem heeft namelijk niets te maken met wat er in ons leven gebeurt. Het heeft niets uitstaande met alles wat we doen om te proberen wat er in ons leven voorvalt, te veranderen. Het probleem heeft niets te maken met het feit dat onze gedachten, als in een dolgedraaide tredmolen rondtollen door het denken, denken en nog eens denken. Daar heeft het allemaal niets mee te maken. Het werkelijke probleem en de oorzaak voor de diepe teleurstelling aangaande het hele menselijk bestaan is het foute geloof over wat wij zijn. Dat is overigens niets nieuws want het is ons wel vaker te verstaan gegeven en toch ga ik het jullie nog een keer uitleggen. 

Het enige probleem waarvan in het menselijk bestaan sprake is, het enige waardoor het menselijke bestaan als problematisch en onbevredigend wordt ervaren, komt doordat wij een verkeerde voorstelling hebben van wat wij zijn. 

Als we geïnteresseerd zijn in spirituele zaken, dan herkennen we dat onmiddellijk. We zeggen dan: "o ja, dat heet 'misidentificatie', daar moet ik iets mee doen, ik moet van mijn ego af zien te komen." Ik zeg jullie echter, dat het ego geen deel uitmaakt van het probleem. Ego vormt het probleem niet en het leven evenmin. De dwaasheid in ons hoofd is geen probleem, noch is dat het geval met onze hebzucht, onze lustgevoelens, onze haatgevoelens of agressie. Het probleem komt voort uit het verkeerde geloof van wat wij zijn en dat verkeerde geloof heeft beslist niet te maken met een of ander onderdeel, aspect van ons leven (ego, hebzucht, tunnelvisie of een andere naargeestige eigenschap). De verkeerde overtuiging die wij erop nahouden heeft niets te maken met bepaalde onderdelen van ons leven, die trouwens altijd onderhevig zijn aan schommelingen en veranderingen; ze komen en gaan; vandaag zijn ze er, morgen zijn ze weg, als je wilt dat het weggaat, blijft het; wil je dat iets blijft, dan verdwijnt het, enzovoort.

Wat we over onszelf geloven, is ons leven. Het is de totaliteit van ons hele leven, het geheel van het menselijk bewustzijn, het geheel van het universum dat "ons leven" is. Daaronder kun je dingen verstaan als onze geschiedenis, onze gedachtenstroom, onze wensen, onze aversies, onze weerstanden, ons verlangen, onze lusten en lasten, ons willen-hebben, ons niet-kunnen-krijgen, onze herinneringen, onze projecties en verwachtingen, onze toekomstdromen, ons idee over wat we willen worden, en later wat we hadden willen worden en niet zijn geworden, al onze bereikte doelen, maar ook al onze mislukkingen en fouten, onze hartstochten en ons verdriet. Alles, werkelijk alles dat in dit rijtje past, is onderdeel van dat ene probleem dat we hebben en dat is dat wij denken dat al die dingen samen ons leven is. Al deze gewone menselijke manifestaties die door ons hoofd cirkelen, zoals we hier bij elkaar zitten, vormen de onderdelen waaruit ons leven is opgebouwd. De sterren, de zon, de maan, de planeten, de sterrenstelsels, alles wat we zien, alles wat we hebben geleerd, alles wat we weten, alles wat we niet begrijpen, alles wat we zouden willen doorgronden, alle compassie, alles zachtheid die we in ons hebben, alle liefde in ons hart, maar ook onze woede, onze diepste haatgevoelens, onze rusteloosheid en onze agressiviteit, ons vermogen om slechte dingen te onderdrukken en onze goede eigenschappen te ontplooien of andersom, ons liefdevolle uitdrukkingsvermogen en dat eeuwige en oneindige doorratelen van onze gedachten, werkelijk alles maakt er deel van uit. Niet een gedeelte ervan, maar werkelijk alles maakt deel uit van het complexe bouwwerk, waarvan wij geloven dat het ons leven is.

"Ik geloof ikzelf mijn leven ben en dat is een fout geloof." Het is heel essentieel dat we inzien hoe ongelofelijk diepgeworteld en principieel deze verkeerde zienswijze is. Als het slechts een enkele component van mijn leven zou zijn, dan zou ik kunnen proberen iets aan dat enkele onderdeel van mijn leven te doen, door bijvoorbeeld mijn lichaam te veranderen of mijn denken stil te zetten of mischien zelfs mijn ego te uit te schakelen. Betreft het evenwel geen enkel onderdeel van mijn leven, maar gaat het om de totaliteit ervan, dan is elke seconde die ik besteed aan pogingen mijn hele leven te wijzigen om het probleem de wereld uit te helpen, absoluut verspilde tijd en moeite. Dat komt niet door het feit dat we proberen het te veranderen, maar door te proberen het te veranderen in de hoop dat we ons kunnen ontdoen van die diepe ontevredenheid over ons mens-zijn. Ieder moment dat we daaraan besteden, is verspilling van het leven zelf, verspilling van de beminnelijkheid en de schoonheid, maar ook van het afgrijzen, het verdriet en het drama van het leven. Elke seconde die we besteden aan het uitzoeken wat we uit de weg willen ruimen, wat we zouden willen bewaren en wat we tegen elke prijs moeten behouden, is zonde van de tijd; tijd spenderen aan alle dingen die deel uitmaken van ons leven, elk aspect en iedere eigenschap die zich voordoet in ons leven, alles wat bijdraagt aan de definitie van onze persoonlijkheid, is zonde van de inspanning.

Wat moeten we dan doen? Wat kan ik doen? Ik ben best bereid in te zien dat de mogelijkheid voor een eventuele oplossing dieper ligt dan ik me had voorgesteld, maar als het probleem uitsluitend wordt gevormd door het verkeerde geloof dat ik mijn hele leven ben, en door niets anders dan dat, wat kan ik dan doen? Ik ben me niet bewust van dat probleem, ik kan het niet proeven, niet zien, niet voelen, niet aanraken, ik kan het zelfs niet omschrijven. Het is in feite de lens waardoor ik mijn eigen leven waarneem, alsof ik door een bril kijk. Als ik bijziend zou zijn en ik zet hem af, wordt de zaal wazig. Als ik niet anders zou weten, zou ik waarachtig gaan denken dat die zaal er altijd zo uitziet, want mijn bijziendheid kan ik niet zien. Wat ik waarneem is een wazige onscherpte. Als ik mijn bril opzet, zie ik alles weer scherp, maar ik kijk nog steeds door die lenzen.

Het verkeerde geloof dat ik mijn leven ben, is dus de lens waardoor ik mijn leven waarneem en ontvang en eraan deelneem.  Ik kan er niets aan doen. Ik kan het niet laten verdwijnen. Die foute beeldvorming kan ik met de beste wil van de wereld niet afschudden, nog niet met behulp van de meest geavanceerde spirituele inzichten, want die inzichten zelf komen voort uit mijn leven; iets dat ik door die verkeerde visie waarneem als mezelf:  "ik ben degeen met dat gevorderde spirituele inzicht en ik geloof dat ik zelf oneindig, stralend en eeuwig bewustwustzijn ben."

Wat nu? Wat er nu moet gebeuren is heel erg oud en wordt al die tijd al over het hoofd gezien. Wat nu? Het enige dat helpt om van dit verkeerde zelfbeeld af te komen, is de waarheid. Dat is de enige oplossing voor het probleem, de waarheid en niets dan de waarheid. Als ik mezelf wil verlossen van de leugen dat "ik mijn leven ben" (als ik daarin slaag, betekent dat automatisch dat het inderdaad om een leugen ging), moet ik dat doen door te kijken naar de waarheid over wat ik ben. Iets anders kan onmogelijk werken. Als je erover nadenkt, ligt het nogal voor de hand en het is bovendien heel eenvoudig. Niets anders zal helpen de onwaarheid dat ik alleen mijn leven ben, uit de wereld te helpen. Door dat verkeerde geloof dat ik alleen mijn leven ben, lijkt het ook alsof ik belangrijk ben in dit leven en dat ik er dus zelf het een en ander aan kan en moet veranderen. Ik moet zorgen dat mijn leven op orde komt, omdat mijn persoon ertoe doet en als ik het verknal, kom ik in de hel terecht. Als ik het echter goed aanpak, ga ik misschien wel naar de hemel, naar het nirvana of iets dergelijks.

Ik ben echter heel belangrijk en het draait allemaal om mijn persoon, om mij.  Ieder moment in dit leven, iedere gedacht die uit mijn bewustzijn voortkomt, zorgt ervoor dat ik van belang ben, dat het om mij  draait en dat ik iets riskeer en dat is nu precies de essentie van het probleem. Dat diepgewortelde gevoel dat het in dit leven om mijn persoon draait, is er de oorzaak van dat ik altijd verwikkeld ben in een wrede en kwaadaardige innerlijke strijd, waarbij ik voortdurend bezig ben de slechte dingen van mij te vernietigen en de goede eigenschappen naar boven te halen. Die gemene, genadeloze en keiharde innerlijke strijd wordt breeduit geprojecteerd op het projectiescherm van de gehele mensheid en leidt ertoe dat ik uit ben op jouw geld, op jouw leven en ten oorlog wil trekken tegen jou. Ik ben uitsluitend uit op het halen van mijn gelijk, want ik ben mijn leven, ik ben deze geschiedenis, dit bewustzijn en dit standpunt.

De mogelijkheid om mijzelf te ontdoen van deze leugen is werkelijk heel eenvoudig. De eenvoud van dat gedoe rond het zoeken naar wat ik ben, gaat werkelijk elk begripsvermogen te boven. Het is niet moeilijk. Er is geen verdienste voor nodig, er wordt geen diep begrip geëist, er hoeft ook niets aan de andere dingen die ik in mijn leven onderneem, te worden gedaan. Ik hoef geen slechte dingen van mezelf op te ruimen, of te trachten mezelf een beter persoon te maken; het is niet nodig mijn gedachten stop te zetten, er is niets van dat alles nodig. Ik hoef alleen maar naar mezelf te kijken, direct, van aangezicht tot aangezicht en met wagenwijd geopende ogen. Het grote en goede nieuws is, dat het wel heel erg simpel is om te doen. Toch? Ik bedoel, ik ben hier. Ik ben nooit niet-hier, ik ben hier altijd, nooit afwezig. Op momenten dat ik bewust ben, is het nog nooit in mijn hele leven voorgekomen, dat ik niet aanwezig was. Ik was er altijd, ik ben er altijd. Hier ben ik, onveranderd. Ik ben nog steeds dezelfde die ik was, toen ik drie jaar oud was. Het gaat er toch niet om dat je moet proberen steeds een of andere nieuwe truc te leren? Ik ben nu ook nog steeds dezelfde persoon die zoveel jaar geleden dertig was, niets veranderd. Ik ben vanzelfsprekend, onmiskenbaar en ontegenzeggelijk hier. Ik kan ontkennen dat jullie hier allemaal zijn! Ze kunnen me in Guantanamo Bay op een brancard vastbinden en volspuiten met een hallucigeen middel en dan kan dat het resultaat zijn; misschien zie ik er dan ook wel niet uit zoals nu. (Gelach) Dit lijf kan misschien wel verzonnen zijn. Mijn gedachten kunnen wel vanuit een andere bron binnengedrongen zijn. Mijn gedachten komen en gaan, mijn lichaam verandert; jullie zijn vandaag hier en morgen weer verdwenen, maar ik? Ik ben altijd hier, of ik het nou leuk vind of niet: ik ben nooit afwezig.

Als er iemand in de zaal twijfelt over zijn of haar bestaan, laat het me weten. Als er iemand twijfelt of ie wel hier aanwezig is of niet, steek je vinger dan op. Ik moet de eerste trouwens nog tegenkomen, die ontkent dat hij aanwezig is, hoor. Als ik dus altijd hier ben, wanneer ik zo vanzelfsprekend hier ben en niets mij daar vanaf kan brengen, hoe moeilijk kan het dan eigenlijk zijn om naar mezelf te kijken? Dat kan toch  niet zo moeilijk zijn? Het is juist heel makkelijk! Houd eventjes op met denken en kijk. Het is toch waar, dat je hier bent, zoals altijd? Het is toch waar dat je nooit bent veranderd? Dat je nog nooit bent beïnvloed en nog nooit door iets bent geholpen of verwond? Dat is toch waar? Wat is dat? Dat ben jij.

Je kunt een moment stoppen met wat je doet en dan dat gevoel krijgen. Omdat je nogal gehecht bent aan dit leven en aan je verslaving eraan, alsmede aan je geloof dat je alleen het leven ben. Je kunt  jezelf niet precies waarnemen, maar je kan wel het gevoel oproepen dat je "hier bent". Dat kan je misschien slechts gedurende een seconde vasthouden. Daarna komen er weer allerlei gedachten in je hoofd op over wat het is, en wat het betekent, en hoe het overeenkomt met andere spirituele lessen of niet; allerlei gedachten komen op over hoe het in te passen in andere ideeën, hoe het in jouw leven zou kunnen passen en wat dat dan voor jou zal betekenen en hoe je dat dan moet doen, en wat dat dan weer wil zeggen; allemaal van dat soort gedachten. Het lijkt dan net of je het zicht op jezelf kwijtraakt, maar net niet helemaal. Er is nooit een moment, nog niet een nanaseconde lang, dat je niet bewust bent van jezelf. Je wordt echter wel voortdurend afgeleid en dan zit je weer in je hoofd en volgt je gedachtengang en dan probeer je dat weer te herstellen, je probeert jezelf weer te verbeteren en nog rustiger te worden of helderder, of charismatischer of om het even wat. 

Ondanks alles heb je wel naar jezelf kunnen kijken, direct en bewust, met je volledige aandacht en je hebt gezien wat je bent Dat is wat er is gebeurd en over een paar dagen of weken, of misschien wel al binnen enkele minuten denk je er weer aan om eventjes te stoppen en te kijken en dan kan je tegen jezelf zeggen:  "ho, stop even, ben ik veranderd? Is er iets aan mij dat anders is, nu ik de afgelopen tijd bezig ben geweest met een of ander stom gedoe? Heeft het mij pijn gedaan? Heeft het me geholpen? Ben ik niet hier? Ben ik niet meer dezelfde?" Ik kan trouwens wel hetzelfde worden! "Aha! Jazeker! Ik ben hier! Ja hoor, ik ben!"

Dit soort momenten van grote helderheid is men in het spirituele circuit ook wel gaan aanduiden met "het opvangen van een glimp". Wanneer we weer in ons oude geloof vervallen, besluiten we onmiddellijk dat "als ik vrij zou willen worden, ik iets moet doen om mijn aandacht permanent vast te pinnen op die werkelijkheid en vooral moet voorkomen ooit nog aandacht te schenken aan mijn gedachten, mijn wensen, mijn stommiteiten, mijn pijn en mijn lijden." Dat is echter een leugen; dat maakt deel uit van 'de leugen dat ik mijn leven zou zijn'.

De waarheid maakt een eind aan die leugen, maar niet als bij donderslag, niet met een knal of een flits, zo van : "Ik ben verlicht!" Beng! Ik ben verwerkelijkt!! Flits: Ik ben ontwaakt! Al mijn verwarring is verdwenen. Ik voel nu alleen nog maar medeleven en liefde, alles is helder, al mijn egoïsme is weg. Ik ben liefde!" De waarheid vernietigt de leugen, maar zorgt er niet voor dat je dan ontwaakt, dat kan niet, omdat je nooit ofte nimmer in slaap bent geweest. De waarheid maakt een eind aan de leugen, maar dat duurt enige tijd, dat gaat langzaam. Je ziet die leugen niet eens. Jij kunt helemaal niets doen aan die leugen, behalve dit: kijk naar jezelf, kijk direct naar jezelf gedurende een moment en zo vaak als het maar in je opkomt. Kijk naar jezelf, proef van die waarlijke bron van bestendigheid en onveranderlijkheid, zo veel en zo vaak als je kunt. Het maakt niet uit wat je in de tussentijd doet, maar zodra het in je opkomt, moet je eventjes kijken. Alles wat je tussentijds doet, heeft geen enkel effect op je. Het doet je geen kwaad en het helpt je ook niet. Het enige dat jij kunt doen en niet zonder gevolgenblijft, is even een enkel moment naar jezelf kijken. Zoek naar wat werkelijk is, iets dat waar is, zoek naar iets permanents, iets dat bestendig is, kijk naar dat wat niet verandert, naar iets dat ongewijzigd is.

Ik spreek uit eigen ervaring en uit die van vele mensen die bij me zijn geweest. Eer je er erg in hebt, is de leugen dat jij alleen je leven bent, verdwenen en het leven zal zich aan jou openbaren als iets heerlijks en gemakkelijks, ook al is het nog zo hard. Jouw leven zal geen slagveld blijken, waarop alleen jij ertoe doet en als enige een dodelijk risico loopt, het zal zich openbaren als het leven. Er bestaan zoveel spirituele denkbeelden als het hierover gaat, zoals "het leven is slecht" en begrippen als ontwaken, verwerkelijking en helder inzicht, drukken er hun stempel op en worden beschouwd als een loslaten, een soort antagonismen, als krachten die tegenstrijdig zijn aan het leven en de manier waarop zich dat ontvouwt. Het idee dat we hebben, het idee dat ik ooit had, bestond uit het geloof dat er een tijd zou aanbreken, waarop dit hele leven zou worden getransformeerd, overstegen zelfs, dat het zou veranderen in iets anders, iets nieuws en dat ik er nooit meer aan zou zijn overgeleverd.

Als de leugen, dat jij alleen dit leven bent, is weggevaagd, dan zeg ik jullie uit eigen ervaring, dat je zonder veel inspanning achterover zult leunen en zal terugvallen in je normale, dagelijkse doen, maar met veel meer vertrouwen en gemak dan je nu kunt voorstellen, zonder gevoelens van afzondering of angst over de wijze waarop het leven zich voltrekt. Wanneer de idee, dat het in dit leven alleen om jou gaat, is vervlogen, beloof ik je dat de nachtmerrie van de innerlijke kwaadaardige en gemene strijd, waaraan jij voortdurend deelneemt en probeert het goede te behoeden, als een nachtkaars zal doven. De neiging om je buurman tot meerdere eer en glorie van jezelf te belagen of vernederen, zal ook als sneeuw voor de zon verdwijnen, omdat we allemaal in hetzelfde schuitje zitten en dat weet je.

Dit is de praktijk van het zelf-onderzoek dat Ramana Maharshi ondersteboven heeft gegooid. Dit is de manier waarop ik erover spreek en ik zal jullie nog iets zeggen: er is helemaal niets spiritueels aan het zelf-onderzoek. Het is zo doelmatig als maar kan; het is een methode waarbij je in staat bent de leugen over je leven, volledig te vernietigen. Ik heb ergens anders ook al een metafoor gebruikt, waarmee ik goed kan illustreren dat het zelf-onderzoek niets met spiritualiteit te maken heeft: spiritualiteit bestaat niet, dat is allemaal verzonnen. Jij bent hier en dat is alles, er is niets buiten jou, jij bent alles dat er is.

Hier komt de metafoor: zelf-onderzoek is als een medicijn. Het heeft niets uitstaande met een of andere spirituele oefening. Je doet het onderzoek niet om je leven beter te maken. Je doet het ook niet om betere ervaringen te krijgen, in plaats van alle slechte die je hebt. Zelf-onderzoek doe je uitsluitend met het oogmerk jezelf te genezen van die absurde verkeerde overtuiging dat jij alleen je leven bent. En je gebruikt het onderzoek als elk ander medicijn. Als je ziek wordt en koorts en pijn krijgt en misselijk bent, heb je misschien wel een voorstelling in je hoofd van de oorzaak van je ziekte, maar je bent je niet bewust van de gigantische veldslag die in je lichaam woedt tussen de ziekteveroorzakers en je afweermechanisme. Je zult je ook niet direct afvragen wat de oorzaak zou kunnen zijn van je ziekte. Je hebt daar, door de bank genomen, geen flauw benul van. Als je bij de dokter komt, zal hij zoiets zeggen als: "Hier heb je een antibioticum en je moet zoveel pillen per dag, gedurende een bepaalde periode innemen." Zo gezegd, zo gedaan, maar je hebt geen idee van de oorlog die met de hulp van die toegevoegde giftige entiteiten in je lichaam wordt ontketend en dat de slechteriken massaal door ze worden afgeslacht. Je hebt geen enkel vermoeden wat er aan de gang is, maar je weet wel dat, als je die pillen blijft innemen, je gezondheid weer zal terugkeren en eer je beseft dat de ziekte verdwenen is (en je overigens nog wel trouw de medicijnen inneemt), voel je je weer de oude en ben je weer genezen.

Zelf-onderzoek werkt op dezelfde wijze. Het is als een medicijn. Je neemt het niet in om er high of spiritueel van te worden. Je krijgt er geen kick van, raakt er niet van in vervoering, beleeft er geen gelukzalige momenten door of wordt urenlang in oneindig bewustzijn ondergedompeld. Je neemt dit medicijn om af te raken van de zieke overtuiging dat jij alleen dit leven bent, en je moet het zo vaak innemen als maar kan. Het werkt op dezelfde manier als antibiotica: ongeacht hoeveel of hoe weinig je begrijpt van wat er met je gebeurt, zal het ziektebeeld, door het aanhouden van de juiste dosering, verdwenen zijn, eer je er erg in hebt. Uiteindelijk zul je dan zien waar het allemaal om gaat en kunnen vaststellen dat het leven heerlijk is zoals het is. Als je wilt doorgaan met mediteren, dan zul je pas inzien hoe nuttig het eigenlijk is en beseffen dat het er niet om te doen is om verlichting na te streven, of je te verlossen van je misindentificatie. Je voelt je er alleen een beetje beter door, je wordt er wat helderder en rustiger door, meer niet. Ook als je met al je andere oefeningen doorgaat, zul je dan pas inzien waarvoor ze bedoeld zijn en wat het uiteindelijke doel van ze is en niet meer het idee hebben dat het uitsluitend om jou gaat in dit leven.

Dit is het enige waarover ik wil praten: dit medicijn, dit feilloze zwaard van Ramana Maharshi. Deze onfeilbare methode maakt gegarandeerd een eind aan de ellende in je leven en aan het idee dat er iets aan ontbreekt. Je zult er geen heilige door worden, maar ook geen zondaar. (Gelach).

Is er iemand die naar voren wil komen om met me praten?

Hallo John.

Hallo, fijn om je te zien.

Eensgelijks. Ik ben doodsbang om in het openbaar te spreken en zeker voor zo'n volle zaal. Ik ben echt heel bang. Er zijn veel oude vrienden van me aanwezig, maar toch. De afgelopen anderhalf jaar heb ik mij tamelijk verloren gevoeld en precies zoals je in een van je podcasts hebt gezegd en ook in je geschriften hebt gemeld, voelde ik me wanhopig en had ik geen idee wat ik moest doen. Ik had het boek "Gesprekken" van Ramana in mijn bezit en ik las er af en toe wel een beetje in, maar vooral tijdens die wanhopige momenten, nam ik het vaak ter hand en voelde ik me een beetje thuiskomen; dat overkwam me wel vaker door de woorden van Ramana, maar zeker in die tijden van hopeloosheid, was dat schering en inslag. Er was echter veel wat ik niet begreep, zoals je ook al had aangegeven tijdens vraaggesprekken met anderen over Ramana. Je vertelde dat het nogal verwarrend kon zijn, omdat hij over een bepaald onderwerp tegen sommigen iets vertelde en tegen anderen weer wat anders. Rond Thanksgiving was ik op YouTube op zoek naar Ramana en ik vond daar een link naar jouw website en omdat ik je al een beetje kende, werd ik nieuwsgierig naar wat jij te vertellen had.

Ik werd als door een bliksemschicht in mijn ziel geraakt; je sprak zo de waarheid en dat resoneerde enorm. Alles wat je zei, was duidelijk, ieder woord dat je sprak, voelde zo vertrouwd en trof mijn ten diepste. Ik heb zelf geen computer en maak vaak cd's van je podcasts, wanneer ik bij vrienden op bezoek ben of op hun huis mag passen. Sinds Thanksgiving heb ik iedere dag wel naar een van je podcasts geluisterd. Ik laat het bad vollopen, laat me erin zakken en luister naar wat jij te zeggen en ik huil en smelt weg, John. Ik meen het, jij hebt mijn leven toch zo veranderd en ik ben zo vol hoop en belofte en voel me zo intens verbonden met wat je allemaal zegt. Je hebt mijn leven werkelijk veranderd, zoals ik al zeg en ik houd van jou en van wat je zegt! Ik weet overigens dat je een enorme hekel hebt aan dankbetuigingen, maar door jouw is mijn gepieker aan diggelen gegaan en daarom houd ik van je. Ondanks die angstgevoelens (ik ben nu trouwens al aardig gekalmeerd) wilde ik toch eventjes naar voren komen om je dat te vertellen, dat wi de ik niet in de gang doen, want meestal benader ik je pas na afloop op de gang, om even gedag te zeggen en een beetje schaapachtig met je te babbelen. Nu wilde ik echt naar voren stappen om je te vertellen hoeveel je voor mij betekent en dat voorlopig nog wel zult blijven doen. Ik sprak Carla vandaag over de mogelijkheid om naar Ojai te verhuizen en zodoende vlakbij jou in de buurt te komen wonen, waardoor ik vaker in de gelegenheid zal  zijn om je te horen spreken, zoals vanavond. Ik vind alles wat je zegthelemaal te gek, ik houd van je en ik hou van wat mij allemaal overkomt. Ik dank je uit het diepst van mijn hart.

Nou, nou. Graag gedaan, zou ik zeggen! Je bent altijd welkom in Ojai. Doe je wat ik je gevraagd heb?

Ik neem het medicijn de hele tijd in. Ik heb nog drie specifieke vraagjes, over iets dat vanavond niet ter sprake is gekomen, maar ze komen elke keer bij me naar boven en ik heb me voorgenomen van deze gelegenheid gebruik te maken, ze aan je te stellen.

Dit is dan een goed moment.

Je hebt het over het drinken uit de bron van tegenwoordigheid die we allemaal zijn en dat is voor mij vanzelfsprekend. Is het daarvoor echter noodzakelijk me dat steeds te realiseren, zou ik zoiets moeten zeggen als: "Hier ben ik, dit ben ik?" Moet ik mezelf bewust voorhouden dat ik dat ben, of kan ik volstaan met alleen het kijken naar die tegenwoordigheid die ik nu, ondanks mijn angst, zo goed kan zien, juist omdat die tegenwoordigheid zo nadrukklijk aanwezig is?

Ja, dat is zo, hè? Het maakt echter niet uit of je er verstandelijk bij betrokken bent of niet. Als je er bewust met je verstand naar kijkt, is dat slechts je verstand ofwel een bepaald aspect van jou, dat probeert iets goed te doen. Dat is in orde, het kan geen kwaad, maar het is je ook niet behulpzaam of zo. Alles wat je behoeft te doen, gaf je zojuist zelf al aan:  naar jezelf kijken, al is het maar voor een tel en zien: "ah, ik ben hier!" Alles wat je er daarna nog met je verstand bij haalt, is allemaal in orde, het baat je niet en schaadt je ook niet. Het medicijn is echter dat "ah, ja, natuurlijk! Jazeker! Ja, dit is het!" Het gaat alleen maar om het kijken.

Een aspect van het verkeerde geloof dat "ik mijn leven ben", is dat je verstand goed meedoet, alles moet begrepen worden, moet worden geaccepteerd, moet ook gekozen kunnen worden, je verstand moet alles goed doen. Daarom zeg je ook steedstegen jezelf: "is dit wel nodig? Heb ik het wel nodig om het te begrijpen? Moet ik dit wel doen, of is het voldoende om gewoon even te stoppen en te kijken?" Er is werkelijk niets aan: alleen maar naar jezelf kijken, al het andere heeft te maken met het bezighouden van jezelf. Kijk alleen maar, meer niet.

Als ik ernaar kijk, is dat op zich toch al de herkenning die ik vraag?

Ja, dat is ook zo, het is het enige wat er is, voor de rest is er niets aan. En de bron waar ik het over heb, is nu precies die zekerheid, de vaststaande realiteit die ik ben en het water erin is steeds datgene waarnaar je op zoek bent. (je kunt je daar misschien geen voorstelling van maken, dat is trouwens ook niet erg). Dat is ook de reden dat je er steeds naar terugkomt, want je weet dat je daar altijd van hebt willen drinken en daarom kom je steeds terug. Kijk dus gewoon.

Maak je trouwens geen zorgen; probeer je vastbesloten geest niet te weerhouden om iets te ondernemen waardoor het een kans van slagen krijgt, het kan je niet schaden. Het helpt je niet en schaadt je ook niet. Het bewijs dat het je noch schaadt, noch helpt, kun je zelf het best leveren door midden in wat je ook doet, gewoon even te stoppen en te kijken of je bent veranderd, of ook maar iets van de helderheid, de verwarring, de vastbeslotenheid of het gebrek daaraan, je op enigerlei wijze heeft beïnloed. Kijk en vraag je af: "Ben ik nog steeds dezelfde? Was ik al niet precies hetzelfde toen ik drie jaar oud was?

Dat zijn voor mij de beste momenten van herkenning, wanneer ik mezelf betrap op die grote activiteit in mijn hoofd en doe wat jij hebt gezegd, om daarna te kunnen vaststellen dat ik altijd al precies hetzelfde ben geweest.

Ja, dat is het en ik wil trouwens nog even duidelijk naar voren brengen en zorgen dat er geen enkel misverstand over bestaat, dat het tollen van je gedachten niet hoeft voort te duren, noch hoeft te verdwijnen, want het heeft er namelijk niets mee te maken. Het heeft uitsluitend te maken met realiteit en om die reden heeft alles wat in dit levensverhaal passeert er helemaal niets mee te maken. Je hoeft niet eens op te houden met te proberen het te laten ophouden. Alles wat je moet doen, is zo vaak je kunt naar jezelf kijken en dan komt er een tijd dat alles veel vloeiender, gemakkelijker zal verlopen. Er is dan sprake van een natuurlijke ontspannenheid, die je ondanks alles dat je ooit zou ondernemen, nooit zou kunnen bereiken. Begrijp je dat? Helpt je dat?

Jazeker. Je zei iets dat me op mijn tweede vraag brengt; die klinkt misschien een beetje mal: maar maakt het iets uit, dat ik eigenlijk niet inzie, dat dit is waar ik al mijn hele leven naar loop te zoeken?

Nee, dat maakt niets uit. Ik bedoel: wat herken je? Een of ander aspect van je leven, toch? Zo van: "O, o ja, natuurlijk. Ik snap het. Ik ben niet mijn leven, integendeel, ik ben, eh, bewustzijn." Dat is alweer zo'n aangroeisel van het leven. Als het gebeurt, doet het je toch geen kwaad? Dit is werkelijk een heel goede vraag, eentje die er met kop en schouders bovenuit steekt. (Gelach). Nee, echt!

Het zit ons, als mensen die spiritualiteit nastreven, in het bloed, om verstandelijk vast te kunnen stellen of onze inspanningen effect hebben of niet en ik zeg jullie dat wat in onze gedachten omgaat, geen gevolgen heeft. Het is volstrekt irrelevant. Het enige dat je moet doen is naar jezelf kijken. Het allermoeilijkste in dit hele verhaal is, om duidelijk te maken, dat wat er in je leven ook allemaal mag gebeuren, absoluut onbelangrijk is voor het benutten van de kans om voor eens en voor altijd af te rekenen met de gedachte dat het in dit leven uitsluitend om jou draait. Je hoeft dit niet te begrijpen, je hoeft niet te weten wat je doet, je hoeft niets goed te doen, je hoeft helemaal niets te doen. Je hoeft alleen maar te kijken naar wat altijd hier is, naar dat waarvan je weet dat het hier is. En dan gaat het vanzelf. Begrijp je dat? 

Ja, ja.

Goed zo.

Ik zit nogal in mijn maag met de derde vraag, want die is naar mijn mening belachelijk. Ik stel hem toch, omdat hij zo nu en dan in mijn gedachten blijft opkomen, terwijl ik weet dat het weer zo'n gedachtenkronkel is...
Stel eens, dat het 100% onophoudelijke bewustzijn, die tegenwoordigheid die ik ben, waarvan ik weet dat die er is en die ik altijd zie, stel nou eens dat het uitsluitend bewustzijn is, een constant bewustzijn van wat ik in wezen ben, dat ik desondanks nog niet eens heb herkend? Is dat belachelijk?

Wat is je vraag? (Gelach) Ik snap de vraag niet.

Kijk, stel nou eens, dat de tegenwoordigheid, die me het gevoel geeft dat ik hier ben en besta,  eigenlijk niets anders is, dan het feit dat ik me bewust ben van wat ik werkelijk ben en niet de tegenwoordigheid van wat ik ben. Wat als tegenwoordigheid het bewustzijn is van wat ik ben? Is dat een rare veronderstelling?

Ja, behoorlijk. (Gelach) Nou, let op: alleen jij bent er. Je zult nooit ergens iets kunnen vinden, dat jij niet bent. En de eenvoud van jou is vanzelfsprekend. Kijk naar wat volgens jou blijvend is. Onderzoek dat. Kijk eens naar datgene, waarvan je weet dat het nooit afwezig is. Bekijk dat eens goed. Het maakt daarbij niet uit dat je verstand begint te malen over subtiele nuanceverschillen, want dat is wat verstand doet, het is namelijk een deel van het leven. Het schaadt je niet, maar het baat je ook niet. Blijf alleen maar naar jezelf kijken. En maak je geen zorgen of het werkelijk jezelf is, of je bewustzijn van jezelf. Wat je namelijk werkelijk aanschouwt, is het kennen van de realiteit. Dat is alles. Maak je nergens zorgen om, kijk alleen maar. Kijk. Jij weet wat je ziet, jij ziet het. Jij weet wat daar is, jij weet precies wat nooit veranderd is. De rest is alleen maar zoiets van: "Wow, dit zou zomaar een onderdeel van de werkelijkheid kunnen zijn, een onderdeel slechts, een soort bewustzijnswerkelijkheid in plaats van een werkelijkheidswerkelijkheid." (Gelach). Maak je er toch niet zo druk om. Blijf vooral het medicijn innemen.

Dat zal ik zeker doen, John.

Dat het effect heeft, is duidelijk.

Ik ben blij dat ik naar voren ben gekomen, John. Ik vond het geweldig. Ik hou van je, John, bedankt.

Ik hou ook van jou.  Iemand anders?  Ja.

* * * *

Nou, hier zit ik dan en ik luister en als jij zegt wie ik ben, probeer ik dat te snappen... ik zit in mijn hoofd en probeer het te begrijpen. Wat moet ik me ervan voorstellen, hoe ziet dat eruit? Hoe ziet zelf-onderzoek eruit?

Jij. Werkelijk. Denk hier eens over na. In de eerste plaats heb ik niet gezegd: "wie ben jij?" Dat is een ander spoor van het zelf-onderzoek, net zo waardevol, net zo bruikbaar, maar het is niet wat ik hier bedoel.  Overweeg het volgende eens: ik heb in dit leven geleerd dat alles wat ik ooit heb gedaan, iedere gedachte die ik ooit heb gedacht, alles wat ik wilde bereiken, alles waarvan ik af wilde, alles wat ik bij me wilde houden en alles waarvan ik wenste dat het niet bestond, ieder moment in dit leven dat ik ergens mee bezig was, ieder moment dat ik zat te denken, iets deed, iets wilde, iets niet wilde, kreeg, niet kreeg, al dat soort dingen, stuk voor stuk pogingen van mezelf waren, om te ontdekken wat ik ben. Niets, van alles wat ik ooit in dit leven heb ondernomen, was er niet op gericht, te weten te komen wat ik ben. Voor het grootste deel van het leven neemt dit de vorm aan van iets willen bereiken, door het afschudden van dingen die je van jezelf niet aanstaan, of juist dingen, die je wel goed bij je vindt passen, te behouden en zodoende een persoonlijkheid te creëren, die er in jouw ogen toe doet. Iemand waarvan je kunt houden, waarmee je zo zou kunnen leven, iemand die je goed begrijpt en die door anderen wordt gewaardeerd en door iedereen wordt liefgevonden en niet wordt gehaat, enzovoort. Het is mijn ervaring, dat elk moment in mijn leven erop gericht is geweest uit te vinden wat ik ben en door te proberen te worden, wat ik wilde zijn. Alles wat ik op enig moment heb geprobeerd en ondernomen, had geen enkel resultaat, behalve dan dat ik me steeds ellendiger ging voelen, omdat het zo belangrijk was om te worden, wie ik wilde zijn.

Dit zelf-onderzoek maakt daar een eind aan, doordat de aandacht direct op de werkelijkheid wordt gericht, zonder het idee te huldigen, dat jij alleen je leven bent. Dat zelf-onderzoek is, wat de ander wil worden. Zelf-onderzoek is het volgen van je enig belangrijke, natuurlijke wens om de waarheid te kennen over wat je bent, op een manier die zeer waarschijnlijk resultaat oplevert. Jij bent hier. Je bent nooit weg. Jij bent nooit afwezig. Gedachten komen en gaan, wensen komen en gaan, relaties komen en gaan, geld komt en gaat, maar ondanks alles ben jij hier en je blijft hier, onveranderlijk.

Ik ben hier nog steeds.

Inderdaad, jij bent hier nog steeds, jij bent nooit absent. Dat ben jij. Dat is wat nooit is veranderd, wat nooit wordt gemist, wat nooit verandert, dat! Dat wat nooit gewond is, dat wat nooit te hulp kwam, dat! Dat ben jij! Het is trouwens niet voor het eerst in de geschiedenis dat dit wordt verkondigd en wat ik hoop, is dat we het nu een beetje beter begrijpen, dan toen we het voor het eerst hoorden. Toen probeerden we te zijn wie we zijn door te proberen te beantwoorden aan beschrijvingen over ons en onszelf naar dat voorbeeld te vormen. Zelf-onderzoek is veel eenvoudiger dan dat. Het vraagt je helemaal niet iets te doen, behalve ernaar te kijken. Hoor je dat? Kijk er gewoon naar.

Naar wie ik ben, op dit moment?

Kijk er alleen maar naar. Zie de duurzaamheid ervan, zie het blijvend karakter van jou.

Wat niet verandert?

Wat nooit verandert. Je weet toch dat het hier is? Het is geen raadsel, want het is hier. Het is heel gewoon. De gewoonheid ervan is een van de redenen dat we zelfs in staat zijn om het te negeren. Als iets blijvend is, is het gewoon. Niets is gewoner dan jij. (Gelach) Zie je dat in? Kijk ernaar, voor een tel en maak je geen zorgen over wat er in je hoofd omgaat. Pieker gewoon nergens over. Maak je niet ongerust omdat je voortdurend probeert een voor jou aanvaardbaar persoon te creëren. Dat gaat van zelf over.

Ik heb het gevoel dat ik er altijd moeite voor moet doen.

Dat is ook zo en dat is helemaal in orde. Het gaat vanzelf over, dat beloof ik je, het houdt vanzelf op. Trouwens niet, omdat jij probeert er een eind aan te maken, maar door te kijken naar wat echt is. Dat is het enige dat je kunt doen, kijken naar wat echt is. Dat heeft altijd een goed resultaat. In feite is het een onfeilbare methode.

Wie ben ik dan in relatie tot de wereld?

Dat is mijn vraag. Wie ben je in relatie tot de wereld? Dat is een heel legitieme vraag en hij kan net zoveel dezelfde gevolgen hebben, als dat wat ik hier probeer aan te bevelen. Wie ben je in relatie tot de wereld? Wie ben je, zoals je hier zit en op deze manier tegen mij praat? Wie ben je, die er al die twijfels op nahoudt en al die gedachten koestert? Door de aanwezigheid van al die twijfels en gedachten, al die vragen en wensen en al die teleurstellingen, is er toch zeker iemand hier, die daar het onderwerp van is? Die duurzaamheid is het onderwerp beslist niet, maar het voelt alsof er iemand hier is, die door al die dingen gekweld wordt, erdoor geraakt wordt. Zoek die "iemand", zoek die "wie", kijk daar. Dit is die andere tak van het zelf-onderzoek: zoek en kijk daar. Wanneer je tegen mij zegt "ik ben in verwarring", dan vraag ik "Wie? Wie is er in verwarring?" Dat zeg ik niet om je nog meer in verwarring te brengen of door je verwarring te bagatelliseren, maar ik bedoel dat als een welgemeend advies. Wie is er confuus? Er is iemand. Er is iemand binnen die uitgestrektheid van blijvende werkelijkheid; het voelt, alsof hier iemand is die pijn heeft, iemand die iets wil hebben of bereiken en het niet kan krijgen, iemand die genegeerd wordt, iemand die iets onthouden wordt, misschien, iemand die iets mist, iemand die alleen maar goed wil zijn. Wie is die "iemand"? Wie is dat. Zoek in die richting. Kijk daar nu naar. Wat is dat?

Dat is degene die de vragen stelt.

Ja. Wie stelt die vraag?

Kijk daarnaar. 

Zoek die "wie". Vind 'm en laat je niet van de wijs brengen door een spirituele opvatting die zegt: "Nou, als ik die "wie"zie, dan kan ik dat niet zijn, want ik ben degene die dat ziet." Weet dat er sprake is van dat diepe gevoel van iemand die geraakt wordt, iemand die iets wil, iemand die iets mist. Kijk ernaar en zie wat het is. 
Ik zal je trouwens vertellen wat er gebeurt. Als ik je vraag dat te doen (en jij doet het gewoon, want er is niets dat je tegenhoudt) en je kijkt degene waar het over gaat recht in de ogen, dan zul je zien dat er niets is. Zeg het me, als dat niet waar is. Het is er namelijk alleen, wanneer ik er niet naar kijk. Als ik ernaar kijk met de bedoeling het zelf waar te nemen, dan is er uiteindelijk helemaal niets te zien!

Bedoel je, dat de persoon die ernaar kijkt, ziet dat er niets is?

Nee, nog niet zo ver gaan. Je gaat te ver. Je zult zien dat er niets is, Maar wat blijft er over? Wat rest er, wanneer degene die gekweld en in de war is, verdwijnt? Jij! De realiteit, het bestendige, het blijven, de onveranderlijkheid, dat is wat er overblijft. Dat is nu "Wie ben ik?"

"Wie ben ik?" kan jou direct naar de werkelijkheid leiden. In mijn eigen spirituele drama was ik echt de allerslechtste in dit opzicht. Ik heb het flink voor mijn kiezen gehad, eer ik er klaar mee was. Het is niet ongewoon om "Wie ben ik?" te horen, of "Wie vraagt dat?" enzovoort. En het is ook niet ongewoon te worden gevraagd, te ontdekken dat er niets is. Meestal is er sprake van grote opluchting. Mijn ervaring is dat we dan zeggen: "oh, wat een opluchting, hè, gelukkig, dat voelt lekker. Dat is het, dat is nou precies wat ik wil bereiken, zo'n heerlijk gevoel. We gaan dan gewoon verder, met waar we mee bezig waren en blijven proberen ons leven zo in te richten, dat het gevoel van opluchting blijft. We gaan verder met ons leven, terwijl we proberen spirituele vrede te bewerkstelligen met behulp van die opluchting, in de hoop dat het heerlijke gevoel zal blijven. We hebben er geen flauwe notie van, dat het kijken naar die lijdende en gekwelde persoon er juist voor bedoeld is, te ontdekken, dat wat er overblijft als we het zien, helemaal niet bestaat. Dat bedoel ik nu met het innemen van het medicijn, dat is trouwens ook de plek waar het medicijn zetelt, want als 'wat ik denk dat ik ben', weg is, blijft 'wat ik ben' altijd over, dat blijft dezelfde als altijd.

Dit is een test:  als wat je ziet, anders is, dan kan dat nooit de werkelijkheid zijn, waarover ik het heb. Als het nieuw is, als het fris is, als het een afdruk is, als het goed voelt in plaats van slecht, dan is het ook niet de werkelijkheid waarover ik spreek. Als je echter zoekt naar dit lijdende, ellendige, haatvolle en in elkaar gekropen kind en dvervolgens vaststelt, dat het er niet meer is, dan is het de werkelijkheid die overblijft, zuiver, helder, onberoerd, onveranderd, onaangedaan en door niets geholpen. 

Dit is wat ik te vertellen heb over "wie ben ik?" Heb je er iets aan?

Ik merk dat mijn verstand eromheen cirkelt. (Gelach)

Dat is goed. Het maakt niet uit. Ben je niet nog steeds dezelfde, zelfs als je verstand eromheen draait?

Jawel.

Daar gaat het om. Het gaat niet om wat het verstand doet, maar om wat je bent. Daar komt het allemaal weer samen. Je bent hier toch nog steeds? Ben je veranderd? Ben je er beter door geworden? Of maken die dingen je slechter? Of toch niet? Kijk daar naar, onderzoek dat eens. Niet om je ergens van te overtuigen, maar omdat het die zieke gedachte "dat jij alleen je leven bent", zal genezen. Probeer niet om je cirkelende gedachten stop te zetten, dat is verspilde moeite. Kijk alleen maar naar jezelf, blijf heel gericht jezelf onderzoeken.

Toen ik nog in mijn eigen wanhopige spirituele melodrama zat, had ik het boek "Gesprekken" (van Ramana Maharshi — vert.) altijd bij me. Ik had een gigantisch persoonlijk melodrama ontwikkeld. Ik had gebroken met Gangaji. Ik was waardeloos, ik had alles, dat me gegeven was, overboord gegooid, ik vond mezelf de grootste stommeling op aarde en ik leed zoveel als iemand die dat allemaal van zichzelf vindt, maar te lijden kan hebben. Ik vond trouwens dat Ramana ook onzin sprak... het sloeg gewoon nergens op, want ik wist allang wie ik was, dat was het probleem niet. Ik wist toch zeker wel wat ik was? Ik was oneindig, eeuwig, stralend bewustzijn. Het probleem werd gevormd door al het andere. (Gelach)

Juist omdat ik zo wanhopig was, keerde ik me toch weer tot Ramana Maharshi, die de bron is van alles dat door Papaji en Gangaji te berde wordt gebracht. Uiteindelijk kwam ik dus weer bij hem uit en in de gevangenis had ik zijn boek "Gesprekken" ook altijd onder handbereik. Ik las erin zodra ik maar even  gelegenheid had, maar ik snapte er niets van. Ik raakte vaak zo geïrriteerd als ik Ramana las en me tegen anderen hoorde zeggen: "Zoek nou maar uit wie je bent en alles komt in orde. Doe dat nou maar, al het andere komt dik voor elkaar."

Nu zeg ik het tegen jullie: "kijk naar jezelf, onderzoek jezelf en alles zal in orde komen. Dat beloof ik. Okay? Heb je daar iets aan?

Is er nog iemand anders? Ja.

* * * *

Kun je iets vertellen over het doen van dit zelf-ondezoek in tijden van bepaald verdriet? Misschien maakt het geen verschil, maar...

Er is geen verschil. Wie is er op een bepaalde manier verdrietig? Dat kun jij zijn. Wanneer je die oefening doet met het doel jezelf te verlossen van verdriet, dan doe je dat vanuit het geloof dat jij je leven bent. En daar is niets mis mee, ik bedoel , kijk, dit is ook weer iets dat ermee te maken heeft. Het doet er echt niet toe of je dat hele geloof uitvaagt of niet. Je bent wat je bent, niets kan dat veranderen. Je bent wat je bent, ongeacht wat je over jezelf gelooft.

De enige reden om dit te doen, is je te verlossen van de misere die het teweegbrengt. Dat is alles. Wanneer je verzot bent op jouw ellende, is dat ook goed, daar doe je niemand kwaad mee, ook jezelf niet, alhoewel, maar het helpt ook niemand. Dus als je dit onderzoek doet met in je achterhoofd het idee dat je daardoor van je verdriet afkomt, dan doe je het als onderdeel van jouw leven, en dat ben je niet. Ik weet trouwens niet wat het effect zal zijn; misschien wel hetzelfde als bij allerlei spirituele oefeningen: het zal voor een poosje enig effect sorteren, maar uiteindelijk zal het niet consistent blijken te zijn. Natuurlijk geef je daar dan weer jezelf de schuld van, zoals we allemaal plegen te doen. Zelfs al zou je het slechts met tussenpozen doen, als een manier om je leven wat aangenamer te maken, om eventjes te proeven van die werkelijkheid, van die onveranderlijke zekerheid, dan nog maakt dat niets uit. Ook al doe je het om meer geld te verkrijgen, het heeft allemaal geen enkel gevolg. Het schaadt je niet en het baat je ook niet. Houd, zo vaak je maar kunt en wanneer het maar bij je opkomt, even op met wat je doet en kijk naar jezelf, met geen andere bedoeling dan te zien wat je bent. Vraag je af: ben ik hier? Ik ben, ja? Ja, toch? Geen twijfel mogelijk?" Bekijk dat, kijk naar die stelligheid, naar die zekerheid. Je kunt er niets over vertellen, je kunt er zelfs geen naam voor verzinnen, laat staan dat je er iets mee kunt doen. (Gelach)

Ik doe het zelf-onderzoek. Het helpt me te horen, dat hetniet de bedoeling is om met voorbedachte rade te werk te gaan, ik bedoel, niet doelgericht te onderzoeken. Je moet het gewoon doen...

Bekijk jezelf alleen maar, meer niet. Je bent het al, namelijk. Je kunt het niet worden, je bent het al.

Ok, ik doe het onderzoek. En dan? Ik mag het zittend op de bank doen, zoals je zei  en dan gewoon terugkeren naar mijn gewone leven. Is het dan de bedoeling er een soort gewoonte van te maken?

Als je het zelf-onderzoek alleen maar doet om naar jezelf te kijken, dat is echt het enige dat je moet doen: alleen maar naar jezelf kijken, dan voorspel ik je, dat je zult ontdekken dat je na verloop van tijd niets anders meer wilt doen dan aleen maar aandacht hebben van dat alomtegenwoordige bewustzijn, dat alomtegenwoordige kennen van de werkelijkheid. Dat voorspel ik je. Ik noem het ook een oefening om af te komen van de zogenaamde spirituele correctheid, want daar heb ik niet veel mee op. Toevallig las ik laatst iets van Papaji die zei: "wanneer de dualiteit verdwijnt, verdwijnt daarmee ook de eenheid. (Gelach) Spirituele correctheid zegt mij niets, maar ik moet jullie echter wel aanspreken als was je een ander. Ik noem het trouwens een oefening, omdat het dat ook is. Het is iets wat je verkiest en dan doe je het. Wanneer je het doet, terwijl je naar jezelf kijkt om te zien wat er zo gekweld wordt en je afvraagt wat het je eventueel zal brengen en je ziet het dan verdwijnen en je kijkt dan naar wat er op dat moment overblijft, allemaal heel bewust, dus, of je doet het slechts wanneer het je uitkomt, wanneer het in je opkomt, als je uit de supermarkt komt, of achter het stuur van je auto zit, om het even wat je doet, het maakt niet uit. Als je maar even de tijd neemt, wanneer het zo uitkomt en wanneer je denkt: "wat zou ik het volgende moment doen?" en je onderzoekt dan of je nog hetzelfde bent, dan komt al het andere vanzelf in orde.

Bedankt.

Heb je hier iets aan?

Jazeker.

Je kunt het echt niet verkeerd doen. Kijk naar mij, ik ben er het levend bewijs van dat het niet fout kan gaan, omdat ik het onvoorstelbaar slecht heb aangepakt. Je ziet aan mij echter dat je het niet verkeerd kan doen. Wanneer je eenmaal in ban van het onderzoek bent geraakt, is het autodidactisch, het leert van de verzamelde informatie, het zal zelf de nodige instructies verzinnen en ervoor zorgen dat er steeds wordt bijgestuurd. Als je er eenmaal de smaak van te pakken hebt, wordt het als een soort jachtpartij en laat je je door niets of niemand meer tegenhouden. 

* * * *

Ik ben verwikkeld in een paar rechtzaken; ik heb een zoon die bij mij wil komen wonen en naar de universiteit wil. Ik heb een enorme liefdesverhouding die tijdelijk in de ijskast staat en ik bekijk al die dingen door de ogen van de getuige. Ik zie het als een soort gedachtenpakketje met mijn naam erop. Het gaat niet weg, zelfs niet wanneer jij praat. Ik zie het steeds, ik verbleef alleen op de berg van Ramana, ik heb de hele wereld rondgereisd, alles gelezen en iedereen bestudeerd, maar het gevoel van individualiteit blijft voortbestaan.

Waarom is dat een probleem?

Nou, het is nogal ongemakkelijk met een rechtzaak in Colorado en een op Hawai, met een zoon, een vriendin en het besef dat alles overziet, zorgt ervoor dat ik er een beetje de kriebels van krijg... Wanneer raak ik er vanaf?

Je komt er niet vanaf. Het is namelijk geen probleem. Het doet je geen kwaad, echt waar. Je zegt dat je het door de ogen van de 'getuige' beziet, als door de ogen van de 'waarnemer' Ik vraag je "Wie ziet dat? Wie ziet jou waarnemen door die andere ogen?" 

Hetzelfde schepsel.

Jij, zelfs. Niet het creatuur, maar jij.

Ik?

Ja, jij. Jijzelf, als de bron van al het blijvende, nog voordat het levende wezen het ziet. Er is hier toch sprake van duurzaamheid, van iets blijvend, iets permanents?

Ja.

Dat ben jij. Dat is niet die getuige, niet die waarnemer.

Ik kan het me herinneren uit de tijd dat ik een jaar of drie was, datzelfde schepsel.

Dat ben jij. Jij bent blijvend. Het schepsel komt en gaat in jouw binnenste. De getuige verschijnt en verdwijnt in jou innerlijk. Het besef komt in jou op en gaat weer weg. Jij bent echter het blijvende. Ik kan je op geen enkele manier helpen met je romance 'on the rocks', ik kan je zelfs niet helpen met het gevoel van ontevredenheid over het feit dat het schepsel gewoon blijft en het gevoel van individualiteit ook blijft. Daar kan ik niets aan veranderen. Het raakt je niet.

Hoe kunnen we dan afkomen van de formule die ergens vanaf schijnt te willen komen? Er lijken hier toch twee zaken te spelen? Dat is toch het essentiële dilemma van de mensheid. Er is een 'ik-gevoel' en er is dat veel grotere, voorafgaande bewustzijn, dat alles ziet.

Dat is het probleem niet. Het probleem wordt niet gevormd door de aanwezigheid van die twee schijnbare zaken. Het probleem wordt veroorzaakt door "het geloof dat ik mijn leven ben", terwijl je in feite de duurzaamheid bent die door niets van dat alles wordt beroerd. Dat betekent trouwens niet dat het leven niet avontuurlijk is, of niet behoeft te worden gecorrigeerd of dat er niets in het leven hoeft te gebeuren, daar zorgt het wezen zelf wel voor, dat schepsel verzorgt dat allemaal.

Het enige probleem is het geloof dat jij denkt dat je dat schepsel bent en ik heb ervaren dat het mogelijk is daar vanaf te komen, door voortdurend naar jezelf te kijken, niet naar de getuige, niet door voor jezelf vast te stellen dat je het goed doet, omdat je het bekijkt vanuit een standpunt dat anders is dan dat van het schepsel, want dat is niet zo. Jij bent er voorafgaand aan de getuige. Jij bent de consistentie, het blijvende. De getuige komt en gaat. Jij verandert niet. Jij bent niet "ik", je bent de getuige niet en ook niet het creatuur, niets van dat alles. Da's af en toe best moeilijk voor ons om te begrijpen, want de moeilijkheid schuilt niet in het doen, liever gezegd in verkondigen dat we het allemaal al weten en er alles aan proberen te doen en ervoor over hebben en het allemaal goed begrijpen, enzovoort, maar juist in de bereidheid om het te willen doen. Dat is het allermoeilijkste. Er is echter weinig voor nodig, want jij bent toch hier? Jij bent er al.

Hier ben ik.

Net zoals je er altijd al bent geweest.

Het groeit, er is nu meer sprake van voldoening. Ik ben 64 jaar en het voelt beter dan toen ik 24 was.

Ja, dat klopt helemaal.

Dat is alles wat ik heb. Het blijft een ongelofelijke ervaring om allebei te zijn.

Dat ben je niet, dat is niet zo, echt niet!

Ik weet het.

Waarom blijf je dat dan steeds zeggen? Als je het weet, hoef je dat toch niet meer te zeggen?

Iedereen in deze wereld, wij allemaal, behalve heiligen en meesters, waarvan ik er overigens een paar heb ontmoet, hebben toch een bepaald idee over ons eigen leven en...

En wat is het probleem daarmee?

Nou, niets, eigenlijk.

Ik vraag niet of er een probleem is, zodat jij kan zeggen dat er geen probleem is. Kennelijk is er sprake van een probleem, wat is het probleem hier? Heeft het te maken met de sensationele ervaringen die ermee gepaard gaan? En is het probleem, dat jij vindt dat je erdoor wordt beïnvloed? Dat is je probleem, weet je, dat is het probleem. Ik zeg je echter dat het in geen geval zo is. Jij weet trouwens zelf, dat wat ik je zeg, waar is. Je wordt er echt niet door beïnvloed. Probeer maar te zoeken naar dat, wat er niet door wordt geraakt, steeds weer opnieuw. Het hele verhaal zal op precies dezelfde manier blijven doorgaan, maar misschien niet zoals voorheen en jij zult er geen rol meer in spelen, jij loopt er geen enkel risico meer door.

Daar heb ik iets aan. Met jou praten en al die inspanningen, die ik me mijn hele leven tot nu toe heb getroost, helpen me heel goed om er voldoening en gemak door te verkrijgen.

Ik ben erg blij dat te horen en ik hoop dat ik je heb geholpen.

Nee, het is echt fijn, ik heb dit ook nog nooit gedaan, ik ben nog nooit ergens naar voren gestapt.

Nou, dat vervult mij met trots.

Dit heeft me echt goed gedaan.

Houd me op de hoogte, wil je?

Ja, dat is goed.

Schrijf me maar, okay?

Zo, is er nog iemand. We kunnen misschien nog met een persoon praten.

* * * *

Er is iets bij me blijven hangen na de bijeenkomst in Santa Monica. Eigenlijk ben ik hier om toe geven dat ik vandaag mijn medicijn niet heb ingenomen.

(Gelach) Zo, heb je gezondigd?

Ik was van plan een pijnstiller in te nemen, voordat ik naar hier kwam en wilde eigenlijk zeggen dat ik het vergeten was, maar dat kon niet, want vlak voordat ik van huis wegreed schoot het me te binnen en toen had ik iets van "Nee, ik doe het niet." Ik zit hier dus al de hele tijd met een ongemakkelijk gevoel in mijn lijf, maar ik heb jouw medicijn wel steeds ingenomen, sinds je het ter sprake hebt gebracht. Iets anders is dat het eigenlijk een denkbeeldig medicijn is voor een ingebeelde ziekte. Volgens mij zei je dit ook in Santa Monica.

Natuurlijk is het dat: het is beeldspraak. Ik verzin van alles om jouw ertoe over te halen, naar jezelf te kijken. Het maakt me echt niet uit wat het is, het is gewoon een verhaal en het is helemaal verzonnen. Ik kan van alles zeggen om je te triggeren naar jezelf te kijken. Ik heb het gevoel dat het mijn taak is om jou naar jezelf te laten kijken. Dat is mijn enige taak en als het niet goedschiks gaat, dan moet het maar kwaadschiks, als ik het door bedrog voor elkaar krijg, is het mij om het even. Het medicijn is een aardige  metafoor.

Sommige dingen die je naar voren brengt, zijn trouwens geheugensteuntjes en je had het over toen je drie jaar was. Ik had een paar jaar geleden een ervaring, waarbij ik ergens rond mijn geboorte was, ik ben er niet helemaal zeker van of het er nu voor of na was, in ieder geval was er datzelfde besef.

Geen verschil zeker, hè?

Nu had ik natuurlijk wel kunnen zeggen dat het maar een metafoor was, maar het voelde wel heel echt.

Het is ook echt, je bent eeuwigdurend. Je bent niet onderhevig aan tijd en ruimte. De hele manifestatie creëert tijd en ruimte, omdat gewaarwording dat nu eenmaal vereist. Gewaarwording roept jou op en al het andere. Papaji heeft ooit gezegd: "het zelf is er eindeloos in geïnteresseerd naar zichzelf te kijken" en dat is waar, voor zover we in staat zijn de waarheid te omschrijven met onbeduidende woorden als "zelf", interesse" en "oproepen"...

Tenslotte zou ik je eigenlijk willen bedanken. Iets wat me werkelijk heeft geraakt, is de eenvoud van Ramana en jouw eenvoud is evengoed prachtig, net als die van Gangaji. Er zijn naturlijk altijd wel enige verschillen te bespeuren, maar het heeft allemaal dezelfde eenvoud en dat waardeer ik zeer.

Nou, heel hartelijk bedankt, het is altijd fijn om te horen dat ik nuttig ben. 

* * * *

Zo, dit was heel erg bijzonder. Een vermaning is trouwens wel op zijn plaats als ik jullie vertel dat ik nog een andere, behoorlijk onspirituele, agenda heb. Ik geef toe dat ik, als John Sherman, dingen voor elkaar wil krijgen. Wat ik nu het liefste zou willen, is dat ieder mens van dit verhaal en deze mogelijkheid op de hoogte is. De reden daarvoor is ten eerste omdat luisteren niet veel voorstelt, er is niet zoveel voor nodig. We komen bij elkaar en praten over de dingen, stoeien er een beetje mee, maar voor de rest stelt luisteren niet veel voor. Ik zeg jullie nogmaals: je bent je leven niet en alles wat je hoeft te doen, is naar jezelf te kijken om van dat belachelijke idee dat jij je leven bent, af te komen. Dat aanhoren kost geen moeite. 

Ik denk vooral aan het feit dat er door de menselijke geschiedenis heen, altijd mensen zijn opgestaan die hetzelfde wilden vertellen. God weet precies hoe ze het zeiden, maar ze hadden het tegen ons wel over het zelfde, en voor het overgrote deel namen we het van ze aan. We verdunden hun verhalen, maakten ze ingewikkelder, verbasterden de inhoud, maakten er een godsdienst van of noemden het ineens spiritueel.  Vanaf het allereerste begin echter, zijn er altijd van zulke boodschappers geweest, mensen met een soortgelijk verhaal. 

Jij bent wat je zoekt. Dat moet je toch bekend in de oren klinken? Jij bent wat je zoekt en dat is de waarheid. We leven nu in een van de meest opwindende tijden, waarin wij ons als menselijke wezens ooit bevonden. We leven in een tijd, waarin het in een enkel leven werkelijk tot de mogelijkheden behoort, dat iedereen op de planeet kennisneemt van het onderwerp waarover wij het hier hebben. Stel je eens voor hoe het zou zijn, wanneer honderden miljoenen of een miljard mensen voor eens en voor altijd verlost zouden zijn van het geloof dat ze er werkelijk toedoen in dit leven. Stel je dat eens voor!

Nu ben ik tegenwoordig dan toch geworden, wat ik altijd heb veracht: ik ben nu een evangelist, een soort van ouderwetse, op revival gerichte, predikant, die in dit leven niets anders wil, dan dit verhaal aan iedereen op de planeet te laten horen. Dat behoort ook absoluut tot de mogelijkheden. Met internet, televisie, radio en allerlei andere technologieën, zijn we in staat iedereen op deze planeet te bereiken met de boodschap dat het probleem niet heeft te maken wat je doet, maar slechts berust op het verkeerde geloof over wat je bent en dat het eenvoudig kan worden veranderd, omdat je hier al bent.

We zitten met elkaar in dezelfde situatie. Het hele verhaal over individuele bevrijding is een sprookje. Er is geen sprake van twee. Nergens zul je twee menselijke 'bewustzijnen' aantreffen. Een afgescheiden bewustzijn bestaat ook niet. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje, we zitten er samen in. Zolang als er bij iemand het geloof blijft voortbestaan dat we met elkaar zijn verbonden, blijf ik daarvan ook overtuigd. Dat is de reden waarom ik evangelist ben.

We moeten uitbreken uit het spirituele getto; we moeten eruit zien te komen. Dat is er de reden van, dat ik niet meer zo vaak spreek over spiritualiteit, omdat ik me tot iedereen wil kunnen richten. Ik wend me tot iedereen die zich bezighoudt met spirituele zaken, maar ook tot iedereen die dezelfde spiritualiteit afwijst.

Ik ben oneindig dankbaar voor jullie aandacht en tijd hier vanavond. Iedere keer wanneer ik in Boulder ben (en ik zou willen, dat ik vaker in de gelegenheid was), voelt het alsof ik thuiskom en in vertrouwde kring verslag uitbreng over mijn doen en laten. Op deze bijeenkomst  heb ik jullie op de hoogte gebracht van mijn reilen en zeilen en deze avond eindig ik met de bede dat alle wezens, in het bijzonder de menselijke, zichzelf zullen leren kennen en ook zullen beseffen wat en wie ze zijn.

Ik dank jullie hartelijk voor deze avond. Ik ben jullie dienaar, in alle oprechtheid.   

Om Shanti.  Ik wens jullie het allerbeste. Weet wat waar is.

Vertaling uit het Amerikaans door Jan P. Smith, Zoetermeer, Nederland.

© 2008 John Sherman. Enkele rechten voorbehouden.

Terug