Het Heerlijke, Diepe Mysterie van Satsang

Voor het eerst gepubliceerd in de Gangaji Foundation Nieuwsbrief in 1997

Dit is een verhaal over het diepe en heerlijke mysterie van Satsang; een verhaal over een leven vol hulpeloze en heimelijke dienstbetuiging aan de Waarheid, wat anders gezegd neerkomt op 'het leven'. Dit is een verhaal over Satsang als een Hel. Het is waar gebeurd en ongetwijfeld schieten woorden tekort om het verhaal recht te doen, maar het verhaal dient verteld worden.

In juni 1994 trof Gangaji mij aan in een gevangenis in Colorado. Totdat zij ten tonele verscheen had ik, zolang ik mij kon herinneren, zoveel hopeloosheid en diepe wanhoop gekend, dat ik ervan overtuigd was dat die toestand de waarheid voorstelde. Op het moment van onze ontmoeting veranderde dat als bij toverslag. Toen ik in haar ogen keek, zag ik haar alleen, zag ik alleen mezelf, zag ik alleen haar zelf en zag ik verder niets. Op dat moment legde zij zonder enige terughoudendheid of aarzeling de zuivere kern van haar wezen bloot, die ontegenzeggelijk de naakte kern van alle zijn is. Zomaar — in een fractie van een seconde — gaf zij, die werkelijk niets hoefde te geven, mij alles.

Toen ik weer bij zinnen kwam (vreemd eigenlijk hoe vaak die uitdrukking wordt gebruikt als synoniem voor het weer bij je volle verstand komen), merkte ik dat de 'ik' die zichzelf John Sherman noemde slechts de toestand was van volslagen hopeloze verliefdheid op haar. Ik was op slag zo verschrikkelijk verliefd op haar geworden, dat mijn ademhaling slechts voor de liefde voor haar bedoeld leek te zijn en ieder moment kon stokken, zolang ze me bleef aankijken. Er scheen mij letterlijk niets anders te resten dan intens van haar te houden.

Omdat het onmogelijk was me aan haar voeten te vlijen en te wachten tot zij bij toeval haar blikken op me zou laten rusten, moest ik een andere manier zien te vinden om haar aandacht te trekken, om haar te plezieren — anders zou ik doodgaan. Dus ik schreef haar brieven, liefdesbrieven, de ene na de andere. Ik vertelde haar dat ik haar aanbad. Ik vertelde haar over de wonderbaarlijke uitbarsting van inzicht, openbaring en mysterie die ik sinds onze ontmoeting ervoer. Tijdens satsangs las ze mijn brieven voor en ze prees en eerde mij op buitensporige wijze. Zij hield ook van mij. Hoe was het mogelijk?! Het  was een wonder! Ik genoot met volle teugen van de heerlijkheid die over mij werd uitgestort. Ik verlangde niets anders dan te sterven in haar liefde.

Natuurlijk wist ik al die tijd, ergens diep van binnen, dat die brieven en openbaringen, het mysterie, het wonder en de blijdschap slechts weerspiegelingen waren van het vuur waardoor de 'ik', die zo naar haar smachtte, met zekerheid werd verteerd. Ik was er zeker van dat alleen mijn asresten haar nog konden behagen. Des te beter, want ik voelde mij intens gelukkig in de verterende vlammenzee en was er trots op dat ik met mijn verscheiden mijn liefde voor haar kon bewijzen.

En toen verscheen het verstand, dat tot dan toe in de diepste schuilplaats van de leugen had liggen wachten en toonde mij als bij toverslag de kern van mijn honger als de meest intense, rijkste en goddelijkste bevrediging van mijn brandende verlangen. Dwaas als ik was, zei ik: "Ja, dit is wat ik wil, ik zal en moet haar bezitten!"

Ogenblikkelijk veranderde het Paradijs in een Hel.

Onmiddellijk veranderde ook de vrouw, die tot dan toe alleen maar liefde en vriendelijkheid, warmte en toegankelijkheid had uitgestraald, als bij donderslag. Ze veranderde in star, onbuigzaam, genadeloos, kil, ijskoud en vlijmscherp staal.

Eens, tijdens het zoetste moment van mijn liefdesrelatie met deze ultieme uiting van  verwerkelijking, had ik haar geschreven om te waarschuwen voor mijn zwakheden en smeekte ik haar mij goed in de gaten te blijven houden en me nooit meer los te laten, omdat ik anders zou vallen en verloren zou zijn. Ze wendde haar waakzame blikken nooit af, haar liefde wankelde geen moment. Zij was echter de Waarheid in de kern van mijn eigen waanvoorstellingen.

In een vlaag van razernij vocht ik als een bezetene en klauwde wild ik om mij heen om zodoende aan haar te kunnen ontsnappen, om aan het onontkoombare te ontkomen, maar ze bleef onbeweeglijk. Ik gromde naar haar en beschuldigde haar ervan mij meer tegen het licht te houden dan anderen en ze zei: "Nou, en?" Toen zei ik: "Oké, ik stop ermee! Ik houd ermee op en dat zal me pijn doen! Besef dan dat jij de oorzaak van mijn lijden bent!" Ze zei slechts: "Nou, en?" Ik wenste met heel mijn hart dat ik haar nooit had ontmoet, dat ik zou kunnen terugkeren naar het "gewone, normale" gevoel van wanhoop, maar zelfs dat werd me onthouden. Ik kronkelde me in alle bochten en kwijnde weg in de nutteloosheid van alle verwensingen aan haar adres en ze zei alleen maar: "Nou, en?"

Op een dag in juni, ongeveer een jaar nadat ze mij gevonden had, kwam ze naar de gevangenis voor een satsang: een angstaanjagende schoonheid in woede ontstoken. Ze hekelde en belasterde mij. Ze bespotte mijn brieven en vertelde de aanwezigen dat, hoe buitengewoon en ontroerend ze ook mochten zijn, de woorden niets voorstelden. Helemaal niets. De auteur van die brieven had alles verloochend dat zo openhartig was gegeven, hij had zich van de liefde en het leven afgewend en zich overgegeven aan lust en hebzucht.

Toen ik de bandopname van die satsang terughoorde, wilde ik niet ingaan op de uitnodiging om te sterven, die zo overduidelijk uit het diepst van haar woede sprak. Ik beeldde me liever in dat ik alles had verloren, dat ik me verlaten voelde, dat ik dit niet had verdiend, dat zij er niets van begreep... enzovoort. Ze zei alleen maar: "Nou, en?"

Er waren die avond echter heel veel harten aanwezig die wel degelijk wisten voor wie dat trotse, vlijmscherpe zwaard, dat gesmeed was in het vagevuur van mijn eigen verraad, eigenlijk bedoeld was. Velen realiseerden zich bij het zien van dat vlammend zwaard onmiddellijk dat het voor hen bedoeld was. Zij verwelkomden het in hun eigen hart, hongerend naar de waarheid, ernaar verlangend dat het diep in de zachtste en gevoeligste lagen van hun wezen zou doordringen en de pezen zou doorsnijden van de leugen die zegt dat er iemand is om naar te verlangen, dat er iemand is om voor te lijden, dat iemand goed of fout is. Dat is nu waarlijk Satsang. Dat is het gekloofde hart van waaruit de Waarheid schitterend en helder naar buiten schijnt.

Wie gaf er die avond satsang? Wie ontving de waarheid? Wie had in de gaten welk een mysterie zich daar openbaarde? Hoe verliefd zijn we toch op de idee dat we denken te weten wat er gaande is, dat we in staat zouden zijn zoiets te doorgronden? Waarom weigeren wij toch zo ons hart te openen voor de uitgestrektheid van het maagdelijke niet-weten, voor het gegeven dat niemand eigenlijk iets weet, voor de mogelijkheid dat wij allemaal überhaupt niets weten? We denken te weten hoe de leraar eruitziet, maar ondertussen schermen we onze ogen af tegen de schittering van de zelfstralende Goeroe - zonder dat stralend licht is er niets. We denken te weten wat dienstbaarheid is, maar we dienen slechts ons ego. We denken te weten wat overgave is, maar worden tegelijkertijd verlamd door het gif van onze gedachten, te kreupel om onze armen in totale overgave uit te spreiden. We denken te weten wat liefde is, maar we worden er voortdurend van beroofd. We denken te weten wat Satsang zou moeten zijn, maar we weigeren pertinent te doorzien dat Satsang alleen maar IS.

We zien het lijden, de verschrikkingen en de wreedheden van de wereld en we beelden ons in dat we vrede kunnen brengen, Satsang. We hebben er echter geen flauw idee van dat de wereld satsang is, precies op de manier zoals hij is. Er bestaat geen wereld die losstaat van jou of mij. Er is ook geen jij of ik die los zou staan van de wereld. Alle verschrikkingen en wreedheden, alle geweld en lijden zijn alleen maar van jou en mij, dat ben jij, dat ben ik, dat is het Zelf. De wereld schreeuwt om te worden bevrijd van 'mijen' en 'ikken' die zo'n plaag vormen en de wereld voortdurend tot last zijn. Papaji zegt dat het enige dat we kunnen doen om te helpen, neerkomt op het voorkomen van de vorming van ook maar een enkele gedachte. Waarom vinden we het toch zo moeilijk om dat te horen en waarom leggen we het zo makkelijk naast ons neer?

We denken te weten wat vrede is, maar we brengen slechts geweld en onenigheid. Alleen vrede kan vrede brengen.

In dit leven, waarin je het voorrecht geniet om het jouw leven te mogen noemen, is satsang verschenen met als doel het Zelf te openen voor het Zelf. Dat komt echt niet door jouw handelen. Je kunt satsang niet leven – satsang leeft jou. Laat satsang daarom gedurende jouw leven in vrijheid leven, vrij van inmenging of kritiek achteraf, vrij van jou. Het gebeurt toch wel, ook zonder jouw overgave, met of zonder jou. Wees stil en wees in vrede. Laat dit wonder je beroeren, laat het je aanraken. Besef dat alle ideeën en begrippen, zonder enige uitzondering, nu waardeloos zijn.

In het stille, volledig overgegeven en geopende hart LEEFT satsang en het ziet alleen zichzelf in jouw ellende en je vreugde, in jouw overgave en in je verzet, in het paradijs en in de hel. Satsang ziet geen verstand, geen worsteling, geen jou, geen mij en het maakt satsang niet uit welk hart zich opent om het klievende zwaard te verwelkomen. In satsang bestaan geen geopende of gesloten harten; er is alleen maar het Hart. In satsang bestaan geen twee levens; er is slechts het Leven. Bij satsang is geen sprake van Satsang plus de wereld, er is geen deur naar een satsang-ruimte waarachter de wereld opdoemt; er is slechts satsang. Bestendig, alomtegenwoordig, eeuwig en onbeheersbaar Satsang. Alleen Liefde. Al het andere is slechts verbeelding.

Wees stil. Jij bent die Liefde, jij bent dat Hart. Laat je erin wegzakken, verdwijn erin. Niets anders doet er nog toe.

Federaal Penitentiair Instituut van Englewood, 1997

Vertaald uit het Amerikaans door Jan P. Smith, Zoetermeer, Nederland.

© 2008 John Sherman. Enkele rechten voorbehouden.

Terug