Een Wereldwijde Bijeenkomst met John Sherman op 15 maart 2008

Welkom, ik ben blij hier met jullie allemaal samen te zijn. Een van de onderwerpen waarover ik het wil hebben is de rol van woorden, begrip en spraak bij het beschouwen van de werkelijkheid en de mogelijkheid van de verwerkelijking van vrijheid en in het bijzonder de rol van die woorden en ideeën spelen in het hele spectrum van, wat we ook wel noemen, zelfrealisatie. Toen ik voor het eerst de term "zelfrealisatie" hoorde, weet ik nog dat ik dacht dat die aanduiding veel beter was dan "verlichting". Ik vond het een stuk beter klinken, het leek een meer esoterische en pretentieuze klank te hebben, er hing een aura van speciale kennis omheen. Daardoor gaf ik er een soort magische betekenis aan, iets dat we altijd doen met woorden. We hebben de neiging, om, God weet waar dat vandaan komt, te denken dat woorden ons meer begrip en helderheid op spiritueel gebied zullen bezorgen, als een soort toegangspoort tot zelfrealisatie, een toestand die we buiten onszelf projecteren en losstaand van de normale menselijke ervaring en de normale menselijke toestand beschouwen — in ieder geval dacht ik dat het zo was.

Dat geloof, die liefdesrelatie met realisatie deed me geen goed. Als het al enig effect had, was het meer een uitstellen van de dag dat er een eind zou komen aan mijn lijden en ellende. Daarom ga ik het nu hebben over de manier waarop ik met woorden omga. Weet je, ik sta min of meer bekend om het feit dat ik niet zo geduldig en verdraagzaam ben als het gaat om spirituele praatjes, en daarom wil ik een beetje praten over woorden en de manier waarop ik ze zie en over wat er volgens mij echt of onecht aan is. Ik zal beginnen met het voorlezen van een stukje uit een artikel dat ik enige tijd geleden las in het weekblad de New Yorker. Dit artikel heeft niets te maken met spiritualiteit, maar het bevat een van de duidelijkste en voortreffelijkste verlevendigingen van wat we aanduiden met "realisatie" die mij ooit onder ogen kwamen. Het artikel gaat ogenschijnlijk over het proeven van wijnen en geuren en de algemene problemen die zich voordoen bij het communiceren en duidelijk maken van wat doorgaans zeer subjectieve en individuele smaaksensaties zijn. Het begint als volgt:

Sinds ik me jaren geleden voor wijn begon te interesseren stoor ik me aan het woord "korrelig". Het is een woord dat wijnkenners gebruiken voor het typeren van met name rode wijnsoorten en het refereert naar bepaalde types tanninen — de chemische stof die wordt gebruikt bij het looien van leer, dat zich ook bevindt in thee en waarvan je mond na een slok samentrekt. Tannine is een conserveringsmiddel en een belangrijk factor bij het lang bewaren van wijn. Maar goed, hoe kan nu een vloeistof "korrelig" zijn?

Een paar dagen terug opende ik echter een fles rode Languedoc wijn, een Pigeonnier, uit 2003, het jaar van de extreme hittegolf in Europa en zonder me er al te veel op te concentreren nam ik een slok en merkte ik direct iets vreemds aan die mondvol wijn en ik realiseerde me plotseling — bam! — de wijn was korrelig. Ik had de beroemde korrelige tanninen ontdekt en die benaming was precies to the point want de wijn had beslist een bijna zanderige structuur, niet onplezierig, maar zeer beslist. Bovendien besefte ik dat ik eerder al eens andere variëteiten ervan had geproefd — milder van smaak, ingetogener. Nu wist ik dus wat korrelige tanninen waren.

Bij de meeste smaakervaringen gaat dat zo. Een smaak of geur kan zich ongemerkt voordoen, terwijl je het de meeste keren niet meteen onder woorden kunt brengen; maar dan kijk je ernaar en op hetzelfde moment schiet de betekenis van een woord je plotsklaps te binnen en zijn zowel je verhemelte als je vocabulaire een ervaring rijker. Op een dag vang je de geur van kruisbessen op bij het keuren van een Sauvignon Blanc, of van blauwe krenten in een Cabernet, of de typische geur van kauwgom in een Gamay, of paardenmest in een Shiraz en vanaf dat moment weet je precies wat anderen bedoelen als ze vertellen dat ze zoiets bespeuren. De reuk van een kurkachtige wijn, bijvoorbeeld, is iets dat je nooit meer vergeet, nadat je er eens op attent bent gemaakt. (LANCHESTER, John, "Scents and Sensibility" The New Yorker, March 10, 2008)

Dit wordt nu ook bedoeld bij realisatie. Gedurende ons hele leven horen we uit zoveel verschillende bronnen, hoewel het ons meestentijds niet eens opvalt, allerlei verhalen over mogelijke verlichting, over vrijheid. Misschien hebben we van binnen wel iets waardoor we weten dat we vrij zijn en als we erover horen praten resoneert het er op een bepaalde wijze mee. Uiteindelijk komen we allemaal op een punt dat we op zoek gaan naar dat waarnaar deze woorden volgens ons wijzen, hetzij in een of andere spirituele omgeving, dan wel op een of andere spirituele cursus. Wanneer we ons eenmaal op het spirituele vlak begeven en een bepaalde spirituele beoefening hebben gekozen, maken we kennis met het hele spectrum van uitdrukkingen dat de reële aard van de werkelijkheid beschrijft, de ware aard van de vrijheid die wij zijn uit de doeken doet en ons de werkelijke aard van het onverwoestbare, eeuwige licht dat we zijn, voorhoudt. We horen al die omschrijvingen en ideeën aan en ze klinken ons als waar in de oren, op een bepaalde manier resoneren ze met ons. Ze zijn klaarblijkelijk echt en komen als waar over. Het is ongeveer hetzelfde als wanneer we een glas rode wijn drinken en iemand horen opmerken dat hij "korrelig" smaakt, het komt ons als een treffend oordeel over, hoewel we geen idee hebben wat het betekent. We voelen zonder meer aan dat een van de eigenschappen van rode wijn kan worden omschreven als "korrelig".

Op soortgelijke wijze horen we in ons eigen bewustzijn en in ons eigen leven woorden  als verlichting en zelfrealisatie, vrijheid, of leegheid en, hoewel we er niet precies de vinger op kunnen leggen, klinken al die woorden ons oprecht in de oren. Als we erover lezen of direct van anderen horen dat ze dergelijke ervaringen hebben gehad en hen over allerlei concepten en ideeën horen praten waartoe zij toegang schijnen te hebben, die ze zelf in hun leven, in hun eigen cultuur en eigen omstandigheden hebben ontvangen en begrepen en ons erover proberen te vertellen, dan komt dat allemaal als heel betrouwbaar en echt over. Waarom anders zouden wij hier zijn? Het klinkt echt en bepaalde dingen komen zelfs zinnig over en wij willen weten hoe we dat zelf kunnen bereiken. De rest van de conversaties in het spirituele wereldje gaan over: "Hoe kan ik dat krijgen? Hoe kan ik het opnieuw krijgen? Hoe kan ik me als die ander voelen, als die zijn eigen gevoelens beschrijft? Hoe kan ik mijn onwetendheid kwijtraken? Hoe kan ik alles dat me in de weg staat om bij mijn ware zelf te komen, vernietigen?"

De rest van de discussie gaat over wat wij ons voorstellen dat de wezens die dergelijke directe ervaringen op dit gebied hebben gehad, over het voetlicht proberen te brengen, waardoor we  vinden dat woorden als realisatie, verlichting, of welke term die jou maar aanspreekt, een magische klank krijgen. Door onze levenservaring zijn wij ervan overtuigd geraakt dat als we erin slagen in onze eigen geest door te dringen tot een helder begrip over dat waarover wordt gesproken, nou ja, dan is dat precies wat we nodig hebben! En als we iets anders doen, zoals mediteren, of pranayama of japa of wat dan ook, om tot realisatie te komen, zullen we pas weten dat we "het" bereikt hebben wanneer onze ervaringen volledig in overeenstemming zijn met datgene dat ons eerder door anderen is beschreven. Het is hetzelfde als met de ervaring van de korreligheid in het artikel. Maar dat is het nooit. Ons is ook verteld dat, zonder ook maar iets te veranderen, zonder te proberen dat iets blijft of juist verdwijnt, onze natuurlijke aard juist datgene is dat we zo wanhopig najagen en dat alles wat we doen om onze denkbeelden over het begrijpen van de dingen na te streven, eigenlijk zonde van de tijd is, slechts een pas op de plaats is, ons nergens brengt, meestal omdat we nergens heen kunnen en er eenvoudigweg niets te bereiken valt.

Ik zal nu een paar e-mails voorlezen die ik kortgeleden ontving en die volgens mij gaan over de manier waarop beschrijvingen en interpretaties van de aard van realisatie zodanig kunnen worden bijgeschaafd en aangepast, zodat ze meer voldoen aan mijn eigen realisatie, mijn eigen manier van het bereiken van vrijheid. Ik zal hier het een en ander over zeggen en zal beginnen met een nogal ongecompliceerde e-mail dat gaat over de manier waarop ik over deze dingen praat:

John, ik ben het op een leuke manier niet met je eens. Jij zegt: "Het enige probleem dat ertoe doet is het verkeerde geloof over wie we zijn", maar de waarheid is dat er nergens een probleem is. De kern van het hele zijn is: "Er is geen probleem." Al het andere komt op mysterieuze wijze voort uit de veronderstelling dat er geen probleem is en toch is al dit andere verwonderlijk, maar ook een illusie. Jouw teaching is mooi zoals hij is; ik zeg precies hetzelfde als jij, met dien verstande dat ik benadruk dat er "geen probleem" is. Het feit dat er geen probleem is, is het belangrijkste, de kern en al het andere komt voort uit die kern van "geen probleem", met inbegrip van veronderstelde problemen. Het wonderbaarlijkste is dat dit voortdurend uitstralen niets anders is dan die kern. Welk een heerlijk mysterie is dit — wow!

Inderdaad: wat een geweldig mysterie. Er mankeert niets aan dit e-mailtje en de persoon zegt helemaal niets verkeerds dat moet worden rechtgezet. Het is overigens ook waar dat niets van wat de schrijver meldt ook maar iets werkelijks beschrijft. Dit zijn woorden over ideeën, het zijn beschrijvingen van beschrijvingen, het zijn interpretaties van iets dat niet hoeft te worden geduid en dat hier altijd alomaanwezig is. Wanneer ik dus bijvoorbeeld tegen jullie zeg: "Het enige probleem dat er werkelijk toe doet, is het verkeerde geloof over wat we zijn," is dat natuurlijk niet waar. Natuurlijk is er geen probleem en natuurlijk is het zelfs zo dat het verkeerde geloof over wat we zijn, vanuit absoluut oogpunt geen probleem vormt.

Natuurlijk vormt het vanuit een relatief gezichtspunt wel een groot probleem, zoals te verwachten is. Maar volgens mij doet dit alles er volstrekt niet toe. Het enige dat ik met elk  woord dat ik uitspreek wil bereiken is jullie te helpen, en jullie wil helpen inzien dat het woord "realisatie" niets anders doet dan het beschrijven van de ervaring van de alomaanwezige werkelijkheid die jullie zijn. Net als het woord "korrelig" niets te maken heeft met kleine korreltjes zand in een glas wijn, maar juist met iets dat onbeschrijfelijk is en pas herkend wordt nadat je iemand je erop heeft gewezen; dan pas wordt duidelijk wat met dat woord wordt bedoeld.

Datzelfde geldt voor het woord "realisatie". Alleen als je zelf de directe, bewuste ervaring van de alomaanwezige, onveranderlijke, eeuwige realiteit ervaart die je bent, zie je op datzelfde moment precies waarover men het eerder had en pas dan besef je waarover wij het hebben, namelijk dat wat jij zelf bent. Deze bewuste ervaring is precies waarnaar het woord "realisatie" in spirituele zin verwijst. Het gaat niet over "geen probleem," ook niet over "probleem," of over "twee", dan wel "afgescheidenheid" — het gaat over jou. Jij, zoals je nu en hier bent, op dit moment, precies zoals je bent. Wanneer je dat eenmaal doorziet, dan zie je wat je al die tijd hebt gemist met te denken dat woorden als "realisatie", "verlichting", "bewustzijn" of "ontwaken" iets anders zouden betekenen dan wat hier reeds aanwezig is.

Ik spreek vanuit een innerlijk gevoelde wens jullie kennis te laten maken met jezelf, zodat jullie daar van tijd tot tijd aandacht aan kunnen besteden teneinde alle verwarring te laten oplossen en alle misverstand over wat je eigenlijk bent. Door het licht dat jullie zijn, lossen tegelijkertijd ellende en verdriet en verdwijnt die onderstroom van angst en vrees. Het is dus op geen enkele manier mijn wens om duidelijk te maken wat jullie al zijn. In alle gevallen is het mijn ambitie jullie behulpzaam te zijn bij het opwekken van de alomaanwezige ervaring van het zijn die jullie zijn. Overigens niet met het doel jullie voor jezelf te laten weten dat jullie dat zijn, maar gewoon om het licht dat voortkomt uit het daarnaar kijken, jullie bewustzijn te laten binnenstromen waardoor die stroom van vrees en angst voorgoed ophoudt.

Hier is nog een e-mail:

Ik zit met een vraag die je zelf waarschijnlijk ook al meermalen hebt gehad. Als je de tijd neemt om hem te beantwoorden, zou ik dat geweldig vinden! Ik zou graag van je vernemen hoe je denkt over vrije wil en verantwoordelijkheid. Is het allemaal illusie, of denk jij dat er waarheid schuilt in de idee dat we de wereld zouden kunnen veranderen door keuzes te maken? Na het zien van je gesprekken met Richard Miller op "Never Not Here" (zie www.nevernothere.com — noot vert.), kreeg ik de indruk dat jij een beetje weg hebt van een determinist. Denk je dat alles wat gebeurt, voorbeschikt is? Ik geloof dat we allemaal wel denken dat we een beetje invloed hebben op de wereld. Als we daar geen invloed op zouden hebben, wat is dan het doel van bewustzijn, zou je je kunnen afvragen? Worden we juist niet aangetrokken tot zelfonderzoek en spiritualiteit in het algemeen als middel iets te veranderen en verbeteren aan de wereld om ons heen? Maar als die kracht slechts illusoir is, wat zou dan onze houding ten opzichte van moraliteit en keuze moeten zijn?

Nou ja, ik kan slechts uit eigen ervaring spreken en ongelukkig genoeg is het niet zo eenvoudig als het lijkt, omdat het, net als in jouw eigen geval wanneer je uit jouw eigen ervaring zou praten, behoorlijk veelomvattend is. Met andere woorden is het mijn ervaring dat ik wel degelijk keuze heb, dat er dingen zijn die ik kan kiezen om te doen. Ik kies ervoor mijn aandacht te richten op bepaalde zaken en op andere niet. Eigenlijk is het zelfs zo, dat het, na grondig onderzoek, erop lijkt dat de enige keuze die ik heb, slechts te maken heeft met waar ik mijn aandacht op vestig. Maar, wie ben ik?

Ik bedoel, weet ik veel? We hebben zo’n geweldig goedgelovige verhouding met spirituele lectuur. We neigen ernaar er meer waarde aan toe te kennen dan het werkelijk verdient. Laten we niet vergeten dat alle spirituele lectuur uitingen zijn van onszelf, van jullie en mij en van mensen als wij die al die tijd dat we in de menselijke wereld rondlopen geprobeerd hebben iets zinnigs te schrijven over de werkelijkheid. Ja, het is waar dat er in de literatuur (en speciaal in de Oosterse) veel discussie is, waarbij wordt staande gehouden dat we eigenlijk geen keus hebben, dat de hele manier waarop onze levens zich ontvouwen buiten onze wil om geschiedt. Er zijn veel rationele, krachtige en overtuigende argumenten aan te dragen die deze zienswijze ondersteunen. Weet je, alles is met elkaar verbonden en alles dat opkomt, komt voorwaardelijk op en wordt beïnvloed door alles eromheen, door alles dat ermee in contact komt en alles dat daar op haar beurt weer mee in contact komt, enzovoort. Er zijn overigens ook een steekhoudende argumenten in te brengen tegen het feit dat het idee dat ik een keuze heb bij wat ik doe, wat ik zeg, wat ik uit, wat ik denk enzovoort, verkeerd is.

Als ik op mijn eigen ervaring afga, zie ik dat ik niets kan vinden dat ik zou kunnen doen om de karaktereigenschappen en activiteiten van deze persoonlijkheid te veranderen. Ik heb best goed gezocht en zover ik kan bekijken ontwikkelt dit leven zich op eigen wijze en heeft niets te maken met wat mijn gedachten en ideeën erover te zeggen hebben. Maar wat weet ik nu helemaal? Ik praat over deze zaken in dit soort termen die ik naar beste weten ook bezigde in het programma van Richard Miller, ik herinner me dat gesprek niet meer zo goed; ik praat er op deze manier over omdat deze manier van uitdrukken voortkomt uit het diepgewortelde verlangen en de innerlijke ambitie jullie met jezelf in contact te brengen en alles dat ik daaraan kan bijdragen vind ik geweldig. Ik weet zonder enige twijfel dat ik niets over de werkelijkheid kan vertellen dat waar is en ik twijfel er ook niet aan dat wanneer jullie er zelf naar kijken, dat jullie de werkelijkheid zullen zien zoals die er altijd al voor je was en dat jullie dat niet beter kunnen omschrijven dan ik.

Ik heb geen probleem met kiezen; ik heb ook geen probleem met niet kiezen. Daar gaat het ook helemaal niet om, het zijn slechts beschrijvingen en interpretaties van de werkelijkheid. Niets ervan bevat enige waarheid omtrent die werkelijkheid. Ze zijn allemaal voorwaardelijk en hebben een doel voor ogen. Kijk zelf eens. Als je echter op zoek gaat naar een antwoord op de vraag of er al dan niet sprake is van keuzevrijheid en je laat je daardoor enige tijd in beslag nemen, maakt dat geen einde aan die onderstroom van angst en vrees die de oorzaak is van alle ellende en lijden. Het kan je misschien een tijdje boeien en mogelijk zelfs enige intellectuele bevrediging schenken, maar het kan jou nooit bevrijden, het zal je nooit jouw ingewortelde en aangeboren vrijheid van vrees en angst onthullen. Zodoende doet het dus helemaal niet ter zake.

Nu de laatste e-mail voor vandaag:

Vertel me eens, John, hoe zal het aan het eind zijn? Wat zal er, aan het eind, over zijn van het beeld dat ik nu van mezelf heb? Wat zal mijn verhaal dan zijn als je, net als Ramana ooit deed, zegt dat "alles goed is" als ik het zelfonderzoek doe zo vaak als ik kan? Ergens heb ik je horen zeggen dat "alle scherpe kantjes van het ik verdwenen zullen zijn, weggepoetst" en natuurlijk herinner ik me dat je erbij opmerkte: "geleidelijk aan, geleidelijk aan". Zodoende probeer ik me er wel eens een beeld van te vormen hoe het zal zijn; wat er van mij zal worden als gevolg van de consequente beoefening van de vichara. Zou ik me misschien een beter persoon voelen dan ik was? Of dat ik minder zal discrimineren, minder gewelddadig zal zijn geworden, minder hardvochtig? Of misschien ben ik dan wel veel liefdevoller geworden en meelevender? Is het resultaat van de vichara het grote geheim, niet alleen de altijd zwijgende toeschouwer, een onbeweeglijk aard die er altijd al was en voor altijd in de kern van mijn wezen huist? Of is dat weer een ander verhaal over mezelf? Ik vraag je vriendelijk hierop nog eens wat dieper in te gaan.

Dit is eigenlijk een heel goede vraag en dat komt omdat het mijn eigen ervaring was dat die vraag indertijd voortdurend en gedurende lange tijd door mijn eigen hoofd speelde en de vraag is precies wat hij zegt: "Hoe zal ik me voelen? Hoe zal ik zijn? Hoe zal het eruit zien? Hoe kan ik dat weten?" En de reden dat het zo geweldig is deze vraag voorgelegd te krijgen, komt omdat ik het mezelf nooit heb gevraagd; ik zou doodsangst hebben uitgestaan iets dergelijks te vragen; ik zou het gevoel hebben mijn aangeboren onschuld volledig bloot te geven als ik zoiets zou vragen. Natuurlijk laat het mijn aangeboren onschuld in al zijn aspecten zien. En het antwoord is: als je bewust de werkelijkheid die je bent, ziet, is het effect ervan op de lange termijn het geleidelijke verlichten van de vrees en angst.

Zoals ik vorige week al zei, het is steeds hetzelfde antwoord op alle vragen. Als je het verzachten van vrees en angst nastreeft zul je eindeloos bevreesd en angstig blijven uit vrees voor het feit dat je die angst en vrees niet kwijt zult raken — ook dat kan ik jullie ook eigen ervaring meedelen. Het antwoord op elke vraag is: "Kijk naar jezelf." Alles dat ik zeg, ieder verhaal dat ik vertel, elk woord dat ik uitspreek en alle moeite die ik doe om iets samenhangends te zeggen over wat we zijn, heeft slechts een doel en dat is jullie in contact te brengen met de alomtegenwoordige ervaring van jezelf. Om jullie te bewust laten zien — te laten weten dat dat is wat je op dit moment ziet — hoe het voelt om jezelf te zijn.

De reden dat ik dat wil laten gebeuren, komt doordat het mijn ervaring is dat voortdurende onthulling van die alomtegenwoordige werkelijkheid alle vrees en angst in je leven laat oplossen. Ik kan je niet vertellen wat er allemaal met je leven gebeurt, met je persoonlijkheid, met de actuele structuur, het instrument van de personae en zijn karakter en geschiedenis en zijn verwachtingen. Omdat juist die persoonlijkheidstructuur zelf volkomen voorwaardelijk is — volledig gestructureerd en gevormd door de omstandigheden waarin hij is opgegroeid en zijn ontwikkeling heeft doorgemaakt, is het te verwachten dat die structuur, dat instrument, zal veranderen zoals het altijd heeft gedaan, naarmate de ervaring van vrees en angst afneemt. Omdat die structuur geconditioneerd is, omdat zijn vorm bepaald wordt door de krachten waarin het opkomt, kun je verwachten dat in de persoonlijkheidsstructuur veranderingen zullen optreden op het moment dat angst en vrees verdwijnen.

Je zou kunnen denken dat die veranderingen zouden moeten leiden tot een meer heilige persoonlijkheid, rustiger, helderder, begripvoller of wat dan ook, maar die gedachte is net zo ongegrond als wanneer je zou trachten de myriaden krachten en voorwaarden te begrijpen die de persoonlijkheid tot nu toe hebben gevormd. Toen je vijf jaar oud was kon je nooit bevroeden dat je zou worden wat je nu bent, nooit kunnen voorspellen dat dit het resultaat zou zijn van al je inspanningen, van al je werk en al die krachten die gedurende je hele leven op jouw hebben ingewerkt. Op dezelfde manier kun je je niet voorstellen welke vorm je persoonlijkheid zal hebben als die stroom van gevoelens van angst en vrees eenmaal is verdwenen. Je kunt ervan op aan dat die zal veranderen, omdat hij altijd verandert. Het is mijn ervaring dat bij afwezigheid van vrees en angst alle veranderingen ten goede zullen uitvallen, maar niet op de manier waarop jij je dat voorstelt, zelfs meer alledaags dan je zou denken. Ik denk dat ik je kan zeggen dat dit iets is waarnaar je gerust kunt uitkijken.

Mijn hele leven lang heb ik tot vrij recent, laten we zeggen gedurende de afgelopen tien jaar, altijd het gevoel gehad dat ik mezelf haatte. Ik kan me nu niet meer herinneren hoe dat voelde, het is zoiets als de korreligheid van de wijn, dus ik ben er niet zeker van dat de woorden die ik gebruik op de juiste wijze beschrijven wat ik destijds voelde. Maar ik haatte alles dat slecht aan mij was, ik haatte al mijn emoties en ervaringen, het was een doffe ellende en een lijdensweg voor me. Maar nu ben ik werkelijk verliefd op dit leven, hoewel ik toch niet zo veel ben veranderd. Ik ben verliefd geworden op het leven als menselijk wezen. Ik ben het gevoel kwijt dat ik mijn leven, mijn gedachten, mijn daden, gedachten en wensen en verlangens op afstand dien te houden, uit vrees dat ze me pijn doen, uit vrees dat ze me zeggen dat er iets verschrikkelijks aan mij is, uit vrees dat ze me omschrijven als waardeloos.

De enige reden waarom ik zoveel moeite doe om tegen jullie te praten en jullie over te halen het zelfonderzoek te doen, jullie op listige wijze te laten inzien wat het is waarover ik spreek, de enige reden voor al die woorden, de enige reden waarom ik het heb over korreligheid en zo meer, de enige reden voor al die dingen is jullie aan te moedigen en wakker te schudden en jullie te laten herkennen wat hier altijd al is. Niet met als doel om alles uit te wissen en alles te veranderen en te herstellen, maar om jullie te laten weten waarnaar je kijkt als je het onderzoek doet; opdat jullie zullen weten waar je moet zoeken, terwijl je met het onderzoek doorgaat, zodat jullie weten waarover we het hebben als we praten over "realisatie" als je jezelf blijft onderzoeken. Want het is dit onderzoek — welk woord ik gebruik om het voortdurend, ongecompliceerd richten van de aandacht op de onderstroom van de zijnservaring mee aan te duiden, de aandacht te richten op de ruimtelijkheid waarin alles opkomt en ondergaat, het richten van de aandacht op alleen dat, steeds weer opnieuw, niet om het belangrijk te maken, maar gewoon steeds weer opnieuw — het is niets meer dan eenvoudig een vluchtige blik werpen op de werkelijkheid dat het hem doet, waardoor alles in orde komt, waardoor de angst verdwijnt. Dat is het; het is geen bloemrijke beschrijving van de werkelijkheid, niet een of ander filosofisch concept van de werkelijkheid of van determinisme, of niet-determinisme, het heeft niets te maken met al of geen keuzevrijheid, wil of onwil.

Al die dingen zijn middelen om te trachten in jullie innerlijk dat wat je bent, op te roepen. De woorden doen er niet toe, de omschrijvingen doen niet ter zake en de interpretaties al evenmin. Hoe mooi en boeiend ze allemaal kunnen zijn, ze doen er niet toe; ze hebben geen doel en zijn nutteloos, tenzij ze werkelijk bijdragen aan de mogelijkheid om jullie direct zelf te laten inzien wat echt is, wat waar is, wat hier is, wat je bent. Niet om te zijn wat je denkt dat de Boeddha is, de Boeddha is net zoals jij. Niet om te zijn wat je je voorstelt van Ramana, maar om voor eens en voor altijd zelf de waarheid van alles te ontdekken; niet om ervaringen van eenheid, gelukzaligheid en leegheid te bereiken, maar gewoon om zelf te zien wat de waarheid achter alle dingen is.

Tot zover mijn preek voor vandaag. Weet je, ik wil hier eigenlijk nog eens heel openhartig benadrukken dat al mijn woorden, alles wat ik hier heb gezegd moet niet echt serieus genomen worden. Alles dat ik zeg dat afkomstig lijkt te zijn van interpretatie van de werkelijkheid, of een beschrijving van de werkelijkheid, of begrip van de werkelijkheid, moet je gewoon vergeten. Het enige dat ik zeg dat voor jullie belangrijk is, is "Kijk naar jezelf". Kijk alleen maar naar jezelf en alles zal je duidelijk worden. Kijk naar jezelf en blijf kijken en alles zal worden onthuld en je zult zien waar al het gedoe over gaat: over jou. Niks speciaals, gewoon over jou. Het verheugt me met jullie te kunnen praten. We hoeven niet speciaal hierover te spreken, we kunnen het over van alles en nog wat hebben als jullie dat willen.

Hallo John.

Hallo, wat kan ik voor je doen?

Allereerst, John, wil ik zeggen dat het een voorrecht is met je te praten. Voordat ik mijn vraag stel, wilde ik zeggen dat ik vind dat je erg duidelijk bent en als je vanuit je hart spreekt is wat je zegt onmiskenbaar en bijzonder mooi. Mijn vraag heeft te maken met keuzes, want ik ben nu al weer heel wat jaren bezig op dit advaita-pad of hoe je het ook wilt noemen, het pad van de zelfrealisatie en er zijn tijden dat ik ongelofelijk gefrustreerd raak. Ik heb je korte autobiografie op de website gelezen en ik begreep onmiddellijk hoe je je gevoeld moet hebben toen je ontgoocheld was geraakt door het gevoel van gelukzaligheid, hoewel ik moet zeggen dat ik die toestand nog nooit zelf heb ervaren... Ik vraag me af waarom ik op deze bijeenkomsten kom en luister naar wat wordt gezegd terwijl ik weet dat het niets intellectueels is, ik vraag me echter af of jij me kunt uitleggen of er iets anders meespeelt dan het intellect tijdens deze gebeurtenissen. Ik bedoel, het mondt bijna altijd uit in de vraag of we een goeroe nodig hebben. Ik vind het knap frustrerend, John, te moeten horen dat er sprake is van een vrije keuze, want ik kan hier niet kiezen. Soms roep ik wanhopig: "ik wil dit met heel mijn hart, er is niets dat ik liever zou willen dan de realisatie van wat er gaande is, wat de waarheid is," en het lijkt dan of ik daar niets aan kan doen.

Ramana heeft eens gezegd, en daardoor raakte ik erg in de ban van zijn methode, dat het enige dat tussen jou en zelfrealisatie staat het geloof is dat je niet reeds gerealiseerd bent. Dat is erg verbazingwekkend. Hoe kun je het geloof dat je nog niet bent gerealiseerd van je afschudden, terwijl het juist dat geloof is dat ervoor zorgt dat zelfrealisatie, het zien van de waarheid, werkelijk te weten wat waar is en wat je bent, het enige is dat je werkelijk wilt? Dat hele aspect van het "doenerschap" is zeer problematisch. In Advaita-kringen is die gehechtheid aan het idee dat er iets moet gedaan, een zeer serieus onderwerp waar iets aan gedaan moet worden. Dat gedoe rond de doener en het kiezen en dingen van dien aard kunnen erg verwarrend zijn wanneer we trachten die te doorgronden. Daarom mijd ik dat onderwerp meestal.

Maar hier komt het: ik heb echt het gevoel dat ik in staat ben mijn aandacht op een nogal ongekunstelde manier ergens op te richten, in mezelf rond te kijken en te zoeken naar de waarheid over wat ik ben. Die overtuiging zelf is niet zichtbaar, het is toch echt die overtuiging dat ik de doener ben, wat kan me dat eigenlijk schelen? Zolang ik het gevoel heb alsof ik ertoe doe en het iets is dat ik werkelijk moet doen, dan ga ik daar gewoon mee door en maak ik me daar verder geen zorgen om. Als je weet hebt van de doener, dan moet je ernaar zoeken, maar als je ervan overtuigd bent dat er geen sprake van een doener is, waarom zou je je er dan druk over maken!?

Het voornaamste dat ik hierover te zeggen heb, is dat het erg onderhoudend kan zijn en dat er wel degelijk fijne gevoelens uit kunnen ontstaan als je veel tijd besteedt aan dat soort gedachten en ideeën, begrippen en concepten teneinde de tegenstrijdigheden op te lossen, maar de enige manier om dit soort zaken uiteindelijk op te lossen is om er zelf achter te komen. En omdat we het hier altijd over jezelf hebben — we hebben het niet over het zelf van Ramana, of van John Sherman — maar uitsluitend over jouw eigen zelf, ben jij de enige die in de unieke, magnifieke  positie verkeert om het helemaal zelf uit te zoeken. Naar jezelf te kijken, naar jezelf op zoek te gaan, waarbij het niet uitmaakt welk "jezelf" het eigenlijk is dat we hier bespreken. Kun je dat een beetje volgen?

Jazeker. Ik wilde juist opmerken dat ik denk dat frustratie opkomt, ik bedoel hij is er niet altijd. Maar soms voel ik me bedonderd,omdat ik al zolang bezig ben en het gevoel heb dat ik nog maar bitter weinig vorderingen heb gemaakt. En weet je, er zijn altijd mensen die me allerlei uitspraken voorhouden, zoals: "de deur staat altijd open voor je terugkeer" en vaak word ik daar toch een kwaad door, omdat ik denk dat die deur op slot zit, vergrendeld is.

Er is helemaal geen deur waar je doorheen moet! Er is geen sprake van een andere "ruimte" die je moet betreden. De enige realiteit der dingen is zoals het is. Op dit moment is de werkelijkheid over wat jij bent deze alomtegenwoordige, niet-afwezigheid die altijd gekend wordt en herkenbaar is. Het idee dat we ergens naartoe gaan, dat we iets veranderen of een deur of poort door moeten, of iets kwijt moeten zien te raken, of juist niet, of dat we uit een gaatje moeten kruipen of door een raam moeten stappen, terwijl het feitelijk zo is dat het enige dat die realisatie voor ons inhoudt, slechts de realisatie is dat jij altijd hier bent, nooit afwezig bent en dat je je daar altijd van bewust bent. Al je inspanningen om jezelf te zoeken in een of ander idee over wat je zou kunnen zijn, of over het door een deur moeten stappen, of een nieuw universum moet maken waarin je lekker kan ronddollen, is de werkelijke oorzaak voor je probleem. Jij bent hier, je bent hier. Je wilt een eind maken aan dat vruchteloze en ellendige ronddraven om te proberen uit te vogelen hoe je ergens kunt komen, terwijl je altijd gewoon hier bent en niet aan hier kunt ontsnappen. Hoor je wat ik zeg?

Ja, John, ik hoor je. Er is geen deur. Dat maakt het plaatje compleet, is het niet? Ja, geweldig, ik bedoel, het is prachtig. Dankjewel, John.

Weet je, je kunt er niets aan doen. Dit soort neigingen komt op door bepaalde vooringenomen ideeën van het individu. Er kan niets worden gedaan aan de neiging op zoek te gaan naar een beter begrip of een nieuwe geestestoestand of een andere openstaande deur of naar een manier om door de poort te kunnen gaan. Die dingen maken allemaal deel uit van de gesteldheid van de persoon en de persoonlijkheidsstructuur, ze doen zich gewoon voor en als de tijd daar is, onthullen ze zich op hun eigen manier. De onderstroom van vrees en angst die zegt: "Dit is niet wat ik wil," is eigenlijk een reactie op wat er speelt: je wilt helemaal niets nieuws hebben.

Wat je eigenlijk wilt, is het zien van de werkelijkheid van wat altijd nieuw is, nooit oud is, nooit verandert en eeuwig is, en dat ben jij en als je daarmee in aanraking komt gaat dat brandende verlangen naar iets nieuws op de loop. Ik zeg dat om jullie duidelijk te maken dat je niets kunt ondernemen tegen de ingewortelde waanzin van de persoonlijkheid. Dat zoeken naar die dingen, of het willen hebben van die dingen, of er iets mee of aan willen doen, hoeft je niet te laten ophouden. Al die dingen gaan niet de hele tijd door en op momenten dat ze zich even niet voordoen (maar ook op momenten dat dat wel zo is), heb je altijd de mogelijkheid er voor een ogenblik mee op te houden en te kijken en te beseffen dat je hier bent en nooit bent veranderd door al die wisselvalligheden van het leven, onveranderd bent door al dat gezoek naar iets nieuws, zelfs onveranderd bent als je toevallig wel iets nieuws hebt ontdekt. Het is het kijken en zoeken dat het werk doet en het is niet nodig iets aan de rest te doen. De rest gaat gewoon door zoals gewoonlijk en het gaat ook weer weg als het dat wil. Hoor je wat ik zeg? Kun je me volgen?

Ja, ik begrijp wat je zegt. Ik begrijp dat er niets mis is met wat dan ook. Soms hoor ik over ervaringen van anderen en dan is het moeilijk me er niet door aangetrokken te voelen en te denken dat mijn tijd ook wel eens zal komen.

Dat is trouwens ook goed. En jouw tijd komt echt wel; ook al is die nu, hij zal komen. Ik wil zo duidelijk mogelijk zijn als ik jullie zeg dat niets bij het zelfonderzoek van Ramana Maharshi te maken heeft met iets dat de persoonlijkheid of de geest zou doen. Wat er ook omgaat in de geest is allemaal oké. Voeg dit er dan aan toe: kijk naar jezelf wanneer je maar kunt en merk dan op dat het leven gewoon mooier en liefdevoller wordt terwijl dat onderzoeken voortduurt. Oké?

Ja, dankjewel, John, dat is echt mooi. Bedankt.

***

Hallo, John. Fijn om je vanavond te horen. Bedankt voor al je moeite en voor je gesprek met ons.

Oh, niets te danken hoor.

Oh, dankjewel. Bedankt voor al die mooie woorden die vanuit je hart naar boven komen borrelen. Het is niet alleen zaak te begrijpen wat je allemaal zegt, maar ook het herkennen van wat er wordt gezegd is belangrijk, juist omdat het recht uit het hart komt. Het is werkelijk een groot voorrecht hier te mogen zijn en het geeft me een geweldig gevoel te realiseren dat onze woorden zich op dit moment over de hele wereld uitspreiden. Dat is een groots gebeuren. Nu nog even iets over het zelfonderzoek... Dit "naar jezelf kijken" gaat toch over het kijken naar wat je in dit leven doet, is het niet? Heb ik dat juist? Volgens mij is de definitie van zelfonderzoek het voortdurend en constant naar jezelf kijken...

Het hoeft niet noodzakelijkerwijs voort te duren. Het gebeurt gewoon wanneer het je uitkomt, wanneer het in je opkomt. Ik ga een beetje doorzeuren over die woorden "constant" en "voortdurend", want we hebben zo'n enorme vracht aan spirituele uitingen in onze rugzak die allemaal een ondertoon hebben die je eraan herinnert dat je dit altijd zou moeten doen, of dat dit de enige manier zou zijn waarop je dit zou moeten doen. De waarheid is dat we helemaal niets voortdurend en constant kunnen doen. Wat we wel kunnen, in het geval van het zelfonderzoek, is naar onszelf kijken, of kijken naar de realiteit van onszelf wanneer dat maar in onze gedachten opkomt. Dat we weten dat het geen verplichting is, dat het eigenlijk meer een soort avontuur is en dat het allemaal niet zo serieus bedoeld wordt als we vaak denken.

We hebben ons er gedurende vele duizenden jaren van overtuigd dat dit een bloedserieus verhaal is en dat we het risico lopen het hemelse rijk mis te lopen en in de hel terecht komen als we het  verkeerd doen. Zodoende kibbel ik altijd een beetje over woorden als "constant" en "voortdurend". Het onderzoek is een lichthartig gebeuren. Het bestaat eenvoudigweg niet dat je niet zou kunnen ontdekken wat je bent, want je bent hier altijd al. Omdat je het enige verschijnsel bent dat nooit afwezig is, is het allemaal erg eenvoudig, als je eenmaal de smaak te pakken krijgt van hetgeen ik bedoel — die onderliggende, eeuwige aanwezigheid waarop ik doel — als je die eenmaal ziet, is het er voortaan altijd ("Oh, ja, dat!) Het kost je geen enkele moeite er steeds weer opnieuw naar terug te keren wanneer het maar in je opkomt. Het is juist dat steeds weer opnieuw terugkeren dat het werk uiteindelijk doet. Kun je me volgen?

Ja, John, dat is erg duidelijk. Ik zit met nog een vraag: Ik weet niet goed hoe ik het moet zeggen. Heeft dit zelfonderzoek iets te maken met het verbeteren van jezelf? Naar jezelf kijken, zien wat je doet en dan denken "Oh, de volgende keer doe ik dit of dat anders", is dat ook een onderdeel van zelfrealisatie of het zelfonderzoek?

Bedoel je dat met betrekking tot het onderzoek zelf of meer in het algemeen?

Beide, denk ik. Kies jij maar.

Met betrekking tot het onderzoek zelf, is het eigenlijk gewoon net als elke andere discipline die je doet en je zult er beter in worden, naarmate je verder gaat. Op een gegeven ogenblik zul je zien "Oh, goed. Nu zie ik het. Als ik misschien dit doe, als ik nu eens zo doe..." Dus die beoefening van het zelfonderzoek gaat steeds beter, naarmate je ermee bezig bent, net als alle andere oefeningen. Als de vraag echter luidt of  je dagelijkse pogingen om jezelf te verbeteren een inbreuk vormen op het zelfonderzoek zelf of daar een onderdeel van zijn, kan ik kort zijn: nee, dat is niet het geval. Er is niets mee aan de hand en er zijn zoveel dingen die je in het dagelijks leven kunt doen om jezelf te perfectioneren en jezelf beter te laten zijn, gelikter over te komen, enzovoort; er zijn zelfs cursussen en therapieën voor ontwikkeld. Al die dingen die we in het normale leven ondernemen om ons leven te verbeteren zijn erg bruikbaar om het leven beter te maken, of ze kunnen dat zijn, maar ze hebben geen van alle ook maar iets te maken met het zelfonderzoek. Bij het zelfonderzoek is alles dat in het dagelijks leven gebeurt van geen enkel belang, het doet er gewoon niet toe. Het is niet onbelangrijk, maar het doet gewoon niet terzake bij het zelfonderzoek. Daarom is het dus mogelijk dat je best vaardigheid kunt opdoen door naar de manier waarop je onderzoek uitvoert te kijken, bekwamer wordt in het onderzoeken van het onderzoek en zelfs de lessen die je in het dagelijks leven hebt geleerd kunnen zelfs worden betrokken in het zelfonderzoek, maar niet andersom. De dingen die in het dagelijkse leven gebeuren hebben niets te maken met het zelfonderzoek. Hoor je wat ik zeg?

Ik begrijp het, John, heel hartelijk bedankt. Dankjewel.

Graag gedaan, hoor. Ik vind het fijn met jou te praten.

Ja, dat is wederzijds. Geweldig bedankt.

Terwijl we op de volgende vragensteller wachten, wil ik nog even zeggen dat dat waarop Jan ons wijst erg belangrijk is en dat de manier waarop het leven zich ontvouwt en op welke manier dat het zelfonderzoek zou beïnvloeden, er werkelijk helemaal niet toe doen en dat het feit dat ik daar bij voortduring op blijf hameren wel belangrijk is. Als ik zeg dat het er niets mee te maken heeft, bedoel ik echt niet dat het volstrekt onbelangrijk of oninteressant zou zijn, of niet bruikbaar of waardeloos is, om in je dagelijkse leven van alles te doen waardoor je nog beter kunt presteren. Dat zeg ik niet, mij hoor je niet zeggen dat zoiets onbelangrijk is; ik zeg alleen dat het met het zelfonderzoek niets te maken heeft. En wanneer het avontuur van het onderzoek ervoor in de plaats komt, is ook dat niet belangrijk voor het onderzoek. Het is niet verkeerd, het is niet onbelangrijk het is niet negatief, maar het heeft er niet mee te maken. Het onderzoek is het enige waarover ik het heb, het voortdurend onder de aandacht brengen van het avontuur om de smaak van jezelf te pakken te krijgen, het gevoel van jezelf te ontdekken, jezelf te ervaren. Dat is waar ik het altijd over heb.

***

Hallo, John.

Nigel, wat kan ik voor je betekenen, mijn vriend?

Nou ja, ik brei een beetje voort op wat je zojuist zei bij de vraag over het moeite doen. Het lijkt erop dat het noodzakelijk is om dit te willen doen, is het niet?

Of het nodig is om dit te willen? Dat is een eerste vereiste. Of het ook in de absolute zin van het woord nodig is? Nee, het is in absolute zin niet nodig om dit te willen, het is niet nodig ook maar iets te moeten doen in absolute zin. Feit is, zoals me duidelijk werd in die brief, dat geen sprake is van een probleem, dat er nooit een probleem is geweest en dat het zelfs geen enkel probleem is dat al deze levens beladen zijn met ellende en lijden en vrees en angst. Maar ja, als je daarvan wilt worden verlost is het wel degelijk nodig om in te zien dat je er ook daadwerkelijk vanaf wilt komen, werkelijk in te zien dat je dat wilt. En, laten we eerlijk zijn, iedereen wil er eigenlijk wel vanaf. Het is dus wel belangrijk dat je dat ziet.

Het is mijn ervaring dat er altijd slechts een verlangen is en nooit twee, zonder acht te slaan op dat waarover ik praat als ik het over "verlangen" heb. Ik praat over die onuitgesproken, energieke, gevoelsmatige ervaring die in ons innerlijk opkomt om iets te laten ophouden, of iets te willen bereiken of krijgen. In mijn ervaring is er slechts een wens en dat is het verlangen om te zien wat ik ben. Tijdens deze sessie heb ik het al vaker gezegd: als ik de woorden "het verlangen om te zien wat ik ben" uitspreek, heb ik geen idee wat jullie daaronder verstaan als ik dat zeg en bovendien is het eigenlijk ook niet precies wat ik bedoel te zeggen, maar het komt er aardig bij in de buurt. Dit verlangen om te zien wat ik ben, is volgens mij het enige kenmerk van bewustzijn. Als we het woord "bewustzijn" gebruiken, moeten we in feite ook begrijpen dat de essentie van het concept van bewustzijn juist het verlangen is om te zien. Omdat er niets anders is dan bewustzijn, is er ook geen verlangen om iets anders te zien dan het bewustzijn.

Dit is mijn ervaring, dit is het enige verlangen dat er speelt. Binnen de levende structuur, binnen de structuur van de persoonlijkheid zelf, raakt dit verlangen verdeeld, wordt geprojecteerd, geïnterpreteerd, verbrokkeld en opnieuw op iets geprojecteerd en daarna weer over iets anders gelegd. Desalniettemin kun je zien dat, wanneer ik dat verlangen om mezelf te zien, op al die dingen projecteer, ik daarmee een grotere behoefte dien om te zien wat ik ben, of om te worden wat ik graag wil, of te worden wat anderen denken dat ik ben, of iets van dien aard dat uiteindelijk allemaal echo’s zijn van dit pure verlangen om mezelf te zien, hetgeen de kracht is waaruit alles ontstaat. Helpt dit een beetje?

Nee, dat is erg duidelijk. Het is heel interessant, zeer belangwekkend. Dat verlangen gebruikt eigenlijk het ego, het mechanisme van verlangen van het ego om zich te projecteren in het bewustzijn.

Dat klopt, dat heb je goed gezegd.

Zie je grote verschillen tussen het zelfonderzoek en, laat ik bijvoorbeeld zeggen, het alleen maar aanwezig zijn, het in het nu zijn, alleen maar observeren wat is? Voor mij is dat namelijk hetzelfde. Is het echter wel zo nodig om constant te onderzoeken, voortdurend te kijken, is een dynamisch zelfonderzoek wel echt nodig?

Nou ja, weet je, nu komen we in het grijze gebied van uitdrukkingen. Ik weet niet wat wordt bedoeld als men zegt: "Wees in het nu, wees hier, nu." Omdat het nu eenmaal zo is dat ik niet alleen nooit niet in het nu en hier ben, maar hier en nu altijd aanwezig ben, zijn al die aanmoedigingen logischerwijs absurd. Ik heb werkelijk geen idee wat er met die dingen wordt bedoeld. Ik weet precies waar Ramana het over heeft als hij ons zegt dat we moeten onderzoeken wie we zijn, of de werkelijkheid die we zijn moeten onderzoeken, of te ontdekken wat het is om te zijn. Ik weet precies waar hij over spreekt en ik weet dat er in het begin van mijn avontuur met de lessen van Ramana veel van me gevraagd werd om buitengewoon energiek en dynamisch  bezig te zijn met uitzoeken waar die kerel het in godsnaam over had. En ik moet zeggen dat er voor mij geen andere reden bestond, dan de manier waarop het zich allemaal ontwikkelde.

Ik weet dat er een tijd komt dat het dynamisch en energieke aspect begint te verdwijnen, omdat het zien van de werkelijkheid zichzelf geleidelijk bewijst. Maar ik weet voor mezelf dat ik vooral in het begin alles dat ik wist over hier zijn, moest vergeten, alles dat ik wist over al die andere praktijken (en ik had er inmiddels al veel gevolgd); ik moest alles dat ik erover wist opzijzetten, alles dat ik had geleerd over hoe ik werkelijk in elkaar stak en hoe ik eigenlijk zou moeten zijn, enzovoort, en gewoon op een ding gericht moest zijn zonder me te laten afleiden. Iedere keer dat ik eraan dacht, telkens als het in me opkwam, zorgde ik ervoor heel goed geconcentreerd te zijn op het kijken, en vroeg ik mezelf steeds weer opnieuw af waar die Ramana het in godsnaam over had. Zie je, we moeten het op die manier doen.

Kortgeleden sprak ik hierover ergens anders. We moeten trachten te bewijzen dat de beweringen van al onze leraren onecht zijn. We moeten proberen hun beweringen te weerleggen — niet ze te verwerkelijken, of ze voor echt aan te nemen, maar ze weerleggen. We moeten, voor onszelf, proberen direct te zien waar ze het in hemelsnaam over hebben. We moeten het zelf zien, niet afgaan op wat anderen zeggen of ons voorhouden. Die energie dient ons, die energie om het voor onszelf zichtbaar te maken. Waar heeft Ramana het eigenlijk over? En John Sherman? Waar sprak de Boeddha toch over? Die focus, die dynamische, energieke houding heeft me ongelofelijk veel gebracht. Nu, is het voor mij natuurlijk duidelijk dat wat echt is, werkelijkheid is, altijd al duidelijk voor mij is geweest. Kun je me volgen?

Jazeker, John. Ik voel die honger, echt waar. Het is een brandend verlangen, niet kortstondig of wanhopig. Nog een ding, en ik zal proberen kort te zijn: uiteindelijk komt het zoeken naar de waarheid niet neer op kijken, want er is eigenlijk niets te zien.

Ik weet niet precies wat je daarmee bedoelt. Er is niets te zien dat je al niet ziet...

Het lijkt of je naar iets opzoek bent, je maakt er een ding van om naar te kijken, begrijp je? En het lijkt erop dat je het niet kunt objectiveren. Dus, uiteindelijk sterft het ultieme verlangen.

Allereerst kun je, ik spreek tegen iedereen die hier vandaag aanwezig is en tegen al diegenen die dit in de toekomst zullen horen, bij het uitvoeren van het onderzoek verwachten dat je zult proberen je aandacht te vestigen op dingen in je geest, hiermee bedoel ik ervaringen, gevoelens, gevoelsmatige ervaringen in je gedachten en dingen die aanvoelen als jij zelf, of aanvoelen als iets waarvan je denkt waar mensen over praten. En dat is natuurlijk volledige objectivering, daar bestaat geen twijfel over. Alles waar je een innerlijke ervaring van kunt voorstellen, is objectivering, dat is zo goed als zeker. Het is ook zeker dat jij geen object bent in je eigen geest — jij bent dat waarin al die dingen komen en gaan.

Maar dat is niet erg, weet je? Dat maakt deel uit van wat ik zo graag op iedereen wil overbrengen: het maakt niet uit. Feit is dat je het zelfonderzoek nooit verkeerd kunt doen. Feit is, en ik heb dit al eerder gezegd (ik ben daarmee opgehouden, want het is eigenlijk niet precies wat ik bedoel), dat intentie alles uitmaakt. Dit is niet precies wat ik bedoel te zeggen, maar ik denk dat het wel overkomt. Het gegeven dat je wanhopig op zoek bent om een glimp van jezelf op te vangen is belangrijk en dat je daarbij je aandacht op allerlei dingen laat vallen, maakt daarbij niet uit. Al doende leer je. Het feit of daarbij iets te zien valt, is net zoals bij de korreligheid van de wijn. Als je over wijn leest — en er wordt veel geschreven en gezegd over wijn, over de zoetheid, schoonheid, smaak en zeer grote nuanceverschillen ervan — en als je wat meer aandacht schenkt aan wijn en iemand vertelt je over de korreligheid van rode wijn, vorm je je er zelf een idee over. Maar tot het moment dat je zelf een korrelige wijn drinkt, heb je er geen idee van waar die anderen het precies over hebben.

Dat is precies hetzelfde geval met het kijken naar de werkelijkheid die je bent. Ik zeg jullie dat die werkelijkheid absoluut duidelijk en onmiskenbaar alomaanwezig is. Je kunt er echter niets aan doen en dat is de reden dat het objectiveren zo gewoon is en waarom het er niet toe doet. Het is onmogelijk je iets voor te stellen dat overeenkomt met je ideeën die onvermijdelijk in je gedachten spelen over de ware aard van de werkelijkheid. Je zult nooit iets van dien aard vinden, daarom zijn er ook zoveel verslagen die verhalen over "er is niets". En een andere reden voor al die wijdverspreide verslagen is, dat alles wat we zeggen uiteindelijk geen stand houdt. Dat objectiveren van dingen kun je dus verwachten en is onvermijdelijk. De vorming van geobjectiveerde gevoelervaringen in onze geest in de loop van het onderzoek kun je absoluut tegemoet zien en dat vormt verder geen enkel probleem. Als je naar om het even welk object er  in je geest opkomt, blijft kijken, je aandacht er op vastpint (dat is, tussen twee haakjes, wat Ramana bedoelt als hij het heeft over "het ego bij de strot pakken") zul je merken dat het verdwijnt, en iets wat op niets lijkt achterlaat. Wat dat is, ben jij echter. Alleen niet op de manier die overeenkomt met een beeld dat je van jezelf hebt, of wat je denkt dat je bent, maar allen jij. Wat overblijft, ben jij. En dat is niet niets; het is ook niet iets. Begrippen als "iets" en "niets," als "afwezigheid" en "aanwezigheid" zijn hier niet van toepassing; niet omdat het zo ingewikkeld of esoterisch is, maar alleen omdat woorden vaak onhandig en stom weergeven wat wordt bedoeld. Snap je dat?

Dat is volstrekt helder, zoals de meeste dingen die uit jouw mond komen, geweldig. Heel erg bedankt, John. Het beste. Doe de groeten aan Carla.

Graag gedaan, hoor en ik vind het altijd fijn met je te praten, Nigel. Ik vind het fijn om met iedereen te spreken. Ik moet zeggen dat al die bijeenkomsten met jullie, waar dan ook, online, in vergaderzalen, via de telefoon, persoonlijk of op welke manier dan ook, mijn leven zijn. Als ik iets zeg dat voor een iemand bruikbaar blijkt te zijn, komt dat doordat ik zoveel tijd met jullie doorbreng, waar we elkaar ook maar ontmoeten. Ik dank jullie allemaal vanuit de grond van mijn hart voor jullie tijd. Ik dank jullie hartelijk voor het feit dat jullie hier zijn. Dank jullie wel voor jullie belangstelling om feitelijk mee te doen aan het avontuur van het zelfonderzoek, voor jullie interesse om te kijken naar wat hier mogelijk is.

Weet je, de spirituele dekmantel is de oorzaak voor het afwijzen van het leven als zijnde iets dat niet relevant is, iets dat er niet toe doet, of iets dat problemen geeft. Het is een of andere spirituele dekmantel, want het leven is gewoon geweldig. Leven als een menselijk wezen is prachtig. En de mogelijkheid die hier geboden wordt, die bereidheid om de inzichten van Ramana Maharshi uit te proberen, dat onderzoek zelf uit te voeren en te zien of er enige waarheid in schuilt, is geweldig. Het zit vol met allerlei mogelijkheden voor het verhaal van menselijke wezens, voor het verhaal van de mensheid. Ik heb sterk het gevoel dat wij mensen balanceren op de rand van iets nieuws. Ik dank jullie allemaal. Voor jullie aandacht, jullie tijd, voor alle e-mails, jullie gesprekken en jullie aanwezigheid hier. Heel hartelijk bedankt. Carla gaat zo meteen nog iets meedelen, en we zien elkaar weer, waar en wanneer dat het geval moge zijn. Ik hou van jullie allemaal.

Vertaling uit het Amerikaans door Jan P. Smith, Zoetermeer, Nederland.

© 2009 John Sherman. Enkele rechten voorbehouden.

Terug